SHPËRNDAJE

Reportazh, për dy të rinjë, dy vëllezër, dy artista të këngës, instrumentista, si dy yje që po shëndrrisin kudo

I madh e i vogël, i njohin, dy yjet e këngës së bukur shqipe edhe pse po rriten në gurbet, Arbnor Kuqi i lindur më 20.06.2003 dhe Rrezart Kuqi i lindur më 14.04.2007. Dy vëllezër, që i gjasojnë shqiponjave në flamur, që kur i shikon në sy, të shikojnë drejt, pa u trembur e me plot krenari, dhe mezi se presin, që të flasin shqip dhe të këndojnë shqip. Arbnori dhe Rrezarti, i dijnë rreth 40 këngë me qifteli dhe 30 valle që i dijnë përmendësh për ti egzekutuar.

Në këtë kohë të pakohë, ku shumë po lexohen, apo klikohen tema ashtu e kështu e hiq tema, për tallava në shumë fusha të përditshmërisë, për X apo Y, që i thotë vetes VIP, trumbetues, rrahje gjokës, e jo të vlerësuar nga publiku i mirëfilltë, në këtë kohë të pakohë, kur i jepet hapësirë gjithandej çdo ditë politikës e pak brezit të ri, ardhmërisë të një kombit, është e vështirë të dallohen yjet, apo të shihen mirë, nga tymnaja e mjegulla, e që mundohen disa edhe mjegull të shesin. Koha shkon e vjen, por mëkati nuk falet dot dhe tmerri i saj do të shihet gjithandej herë apo vonë. Në përgjithësi, pak mundesh të shohësh fëmijët, apo talentët e rinjë, sepse ngulfaten nga pseudo…të fushave të ndryshme. Jemi mësuar ti shohim disa figura dhe ato ndoshta janë bërë bajate, ngase asgjë të re nuk sheh nga ata, e duhet me ndërru kanalin e Tv, apo menjihere, duhesh të klikosh tek një medium tjetër. Kohë tranzicioni. Nuk duam të hyjmë në studime të tjera, se a paguhen propagandat e tyre, apo edhe ata që i japin hapësirë pseudo vlerave janë të njejtë si ata, megjithate, dihet botërisht, a e pranojmë apo jo, se antivlera, jo meritorët, zhurmaxhinjtë, trumbetuesit, nuk munden të jenë asgjë më shumë, se sa një kancer i shoqërisë. Vendet e ndryshme të europës dhe botës, punojnë shumë me të rinjtë, me brezin e ri, se po që se kemi brezin e ri të shëndosh, do të kemi një ardhmëri të sigurt, e nëse i infektojmë ata me gabimet e sotshme nga dikusha, me unet e sotme, atëherë, do të kemi një shoqëri vërtet të vështirë. Nuk dua që përmes këtij portreti, ti marrë fjalë protagonistëve të këtij shkrimi, por më duhej, apo është domosdoshmëri e kohës, që ti jepet hapësirë të rinjëve, më shumë se sa i është dhënë deri më sot. Që rinia jonë të mos lodhet që në fillim, në ABC të karrierës dhe të dorëzohen, por të motivohen, ti japim hapësirë edhe nëse gabojnë, se duke gabuar vijmë deri te suksesi i garantuar. Zvicra, ky shtet i mundësive, ky shtet, që ëndrrat e secilit po që se angazhohet dhe ka vullnet, munden ti realizohen, e patjetër të ketë motivacion personi në fjalë, është mirë të merret shembull nga atdheu ynë. Ky shtet, u jep mundësi secilit, pa dallim, se nga cili shtet vjenë, apo gjuhë e prindërve që flasin, race, feje e kështu me radhë. Shtet, që kontribuon shumë edhe për brezin e ri, duke i dhënë mundësi të shumta, që të paktën, të mos mbetet një i ri apo e re pa ndonjë zeje apo shkollim. Është e pamundur, që të shohësh njerëz të pakualifikuar në ndonjë profesion. Edhe këtu, nuk dua të ndalem shumë, sepse gjithçka që sheh në Zvicër, është e përkryer, sepse këtu nuk punohet me hatër të atij apo asaj, këtu ka rregulla dhe vetëm meritori shkon te para, e para dhe e fundit, është puna dhe vetëm puna. Pa suksesi i tjetrit pranohet. Fjala e parë është puna dhe e dyta puna e treta, zbato ligjin e katërta, suksesin e ke të garantuar. Në këtë shtet, siç dihet, jetojnë një numër i madh i mërgatës sonë, thuajse nga të gjitha trevat shqiptare. Mërgat e mëhershme dihet se si ka ardhur dhe pse ka ardhur, pastaj ishte gjenerata e dytë dhe tash më e treta. E treta është më ndryshe dhe krejt më e veçantë, është gjenerata që po lindin dhe po rriten në këtë shtet. Sigurisht se edhe nëpër shtete të tjera të europës ku ka mërgimtarë mundet të jetë ngjajshëm, por Zvicra, është vërtet superior në çdo drejtim. Jemi mësuar të shohim në Zvicër, manifestime të ndryshme që mbahen, e dikush i vlerëson, e dikushi jo, por në përgjithësi, kemi përfituar e do të përfitojmë shumë nga këto manifestime. Përfitimi është, se po mësojnë veshjet kombëtare, instrumentet, këngën shqipe, vallen, e besa edhe për dëshmorët e historinë kombëtare. Përveç shkollave plotësuese shqipe që po japin kontribut e që kanë dhënë vazhdimisht për ruajtjen e gjuhës amtare në këtë shtet, ndihmës i madh është edhe vet shteti zviceran, që u jep hapësirat e nevojshme të shkollave zvicerane me të gjitha mundësit, vetëm e vetëm, që të mësohet gjuha amtare, pra gjuha e të parëve. E në përditshmëri, kuptohet, duhet ditur gjuhën e vendit. Brenda vitit në gjithë Zvicrën organizohen shumë manifestime nga komuniteti jonë, e në të gjitha këto manifestime sheh fëmijët mërgimtarë, që janë edhe pjesë e programit. Pas shkollës plotësuese shqipe, kontribut të madh kanë dhënë e po japin edhe Shoqëritë Kulturo Artistike, Shkollat e muzikës e kështu me radhë, kjo është një kontribut i veçantë, sepse këto shoqëri, kanë mbajtur gjallë kulturën tonë kombëtare tek brezat e rinjë. Janë me dhjetëra shoqëri, që me vite kanë kontribuar e që kohëve të fundit, po formohen edhe të tjera, e sigurisht, se do të kontribuojnë edhe më shumë. Kemi lexuar e lexojmë shkrime për këto manifestime, por të rrallë janë apo shumë e shumë të rrallë, portretet e këtyre fëmijëve që po mbajnë gjallë një organizim me program, qoftë duke kënduar, recituar, vallëzuar apo duke luajtur me ndonjë instrument. E kësaj radhe, u ndala si edhe herave të tjera, ti jap hapësirë në këtë kohë shumë të stërngarkuar nga disa gjëra që i përmenda më lart, dy vëllezërve, dy yjeve të artit që po vijnë sigurt në skenat e mirëfillta të edukatës muzikore, të vlerësuar shumë në Zvicër, nga pedagogë zviceranë e publik i këtij shteti, por edhe nga komuniteti jonë, e ndoshta, do ta kem fatin, që kur të rriten e kam fjalën nga mosha, por padyshim edhe me sukses, të krenohem edhe unë, se i kam vlerësuar drejt dhe ndoshta ia kam qëlluar me vlerësimin tim real, shpirtëror e padyshim edhe emocional. Ti shohësh dy të rinjë, dy vëllezër, që kanë lindur në Zvicër, që mbajnë me krenari plisat e bardhë në kokë, vishen me veshjet kombëtare, luajnë me qifteli mrekullueshëm, e këndojnë këngë për bashkim kombëtar e flamurin tonë kuq e zi, e pa mundur që të mos dalin edhe lotët e gëzimit. Nuk është e vështirë të gjendet një shpirt artisti, një shpirt i pastër, që të shohësh suksesin e të rinjëve tanë. E sjell kokën djathtas e majtas, dhe i thua vetes, a jam në Kosovë, apo në Zvicër. Menjëherë të vjen mendja, jo, qenksha në Zvicër edhe pse po shoh rreth e rrotull zviceran. Këta dy vëllezër, që e kanë trashëgim këngën e bukur shqipe nga prindi i tyre, vazhdojnë me edukatë nga babai dhe nëna, që përveç këngës, të tregojnë edhe në përditshmëi kulturën tonë të pastër kombëtare, respektin, moralin dhe gjithçka që ka të bëj me përditshmërinë, që kur ta takoj një kalimtar i rastit, të thotë, sa të edukuar që qenkan.

Investimi te fëmijët është më i shenjti

Ti shohësh sytë e prindit, e konkretisht të babait, sheh shumë ëndrra, si tek thuajse çdo prind, që dëshiron që biri apo e bija, të jetë në rrugë të drejt. Por, sytë e prindërve gurbetçarë janë paksa më ndryshe, ata para përditshmërisë kanë vërtet ngarkesa të shumta, ose fare pak kohë për të pushuar. E ky prind, i këtyre dy vëllezërve, së bashku me bashkëshorten e vet, në vend se të shtunën e të dielën, të dalin në ndoj vend për të pushuar, ata shkojnë pas fëmijëve të vet. Sigurisht, se ka edhe prindër të tjerë, që janë të stërngarkuar me fëmijët e tyre, por kësaj radhe, po ndalemi me dy djemtë e familjes Kuqi nga Suhareka e Kosovës. I madh e i vogël, i njohin, dy yjet, Arbnor Kuqi i lindur më 20.06.2003 dhe Rrezart Kuqi i lindur më 14.04.2007. Dy vëllezër, që i gjasojnë shqiponjave në flamur, që kur i shikon në sytë, të shikojnë drejt, pa u trembur e me plot krenari, dhe mezi se presin që të flasin shqip, shqip rrjedhshëm e duke dashur që të këndojnë apo recitojnë nëse dëshiron. Familja Kuqi jetonë dhe vepron në Widnau kanton St.Gallen. Babai i dy vëllezërve, Jakup Kuqi, menjëherë pas orarit të punës, shikon bijtë e tij, se si e kanë kaluar ditë, a i kanë plotësuar të gjitha orët e kohës, për të luajtur, mësuar dhe për të vazhduar kursin e muzikës. Jakup Kuqi erdhi në Zvicër në vitin 1989. Edhe ai në rininë e tij, edhe pse tash, nuk dukej edhe i moshuar, por po flasim në kohën sa ishte në atdhe, kishte pas kënduar dhe rënë qiftelisë, me modestin e tij, na thotë, se nuk ishte profesionist, por megjithate, e ka dashur këngën e bukur shqipe dhe është çmuar nga ata që e kanë dëgjuar. E padyshim, se kishte dashur, që pas një kohe, atëherë, kur do të ketë edhe familje, fëmijët e tij të merren edhe me artin muzikor por edhe me sport, sepse edhe futbollin e kishte pas dashur dhe luajtur. Shumë dëshira të të rinjëve tanë, u kanë mbetur në gjysmë, e dijmë pse, pra arsyeja e asaj kohe tmerri që ka përjetuar atdheu nga regjimi i kryekriminelit Millosheviq. Jakupi si shumë të rinjë, nuk ishin thyer kurrë, por gjithmonë me shpresë se do të bëhet mirë, me kontributin e tyre kush më shumë e kush më pak, Kosova tash më është e pavarur, është shtet i njohur ndërkombëtarisht. E jeta, po shkon në dheun e huaj, por gjithnjë të lidhur me atdheun e trashëgim duke ja lënë edhe brezit të ri. U takuam me Jakupin në Winterthur, konkretisht në stacionin e trenit, aty ku shpesh apo në të shumtën e rasteve takohen gurbetçarët, e që siç njihet Banhof. Për të pirë kafe dhe për të bashkëbiseduar me te dhe për fëmijët e tij. Ai me vrap pas orarit të punës, ndoshta edhe nuk ka darkuar me familje, vetëm e vetëm që të takohemi, sepse e patëm lënë takimin, që fëmijët e tij të arrijnë sukseset e merituara. Pasi u përshëndetëm, filluam të bashkëbisedojmë për qëllimin e takimit. Fëmijët e Jakupit, i kisha parë disa herë në manifestime, kryesisht si anëtarë të SHKA „Dardania“ të Winterthur-it. Në manifestime mes shqiptarësh, por edhe tek zviceranët, apo në një program apo festival të kulturave të ndryshme që jetojnë dhe veprojnë në Zvicër. E pamundur, të gjesh alfabetin e shkronjave dhe ti shkruash fjalët më meritore të këtyre dy vëllezërve, por do ta dëgjojmë rrëfimin e babait të tyre dhe tek tuk, do të përshkruajmë ate që e kemi parë tek këta dy artistë të rinjë e që po vijnë sigurt në vendin e duhur, në mesin e profesionistëve. E lehtë është të shkruash, kur bëjnë emër të njohur, e mira, është ti afirmosh tani, kur janë në rrugën e përpjetës, e arritjeve të suksesit.

Arbnori ka filluar në klasën e parë në moshën pesë vjeçare. Qiftelinë ia ka mësuar babai. I bie edhe violinës, pianos dhe qiftelisë. Violinën është duke e njohur dhe luajtur me te, hiq më pak se pesë vjet , sepse është në shkollë të muzikës në Widnau. Ndërsa në piano në semestrin e gjashtë.

Arbnori dhe Rrezarti, i dijnë rreth 40 këngë me qifteli dhe 30 valle i egzekutojnë. Tek Rrezarti është vërejtur talenti për muzikë atëherë kur ishte katërvjeç. Motivimin e ka pasur nga vëllau i tij Arbnori. Qiftelinë e ka mësuar dhe violinën vet, me ndihmën e Arbnorit dhe ka dashur që të shkoj në shkollë të muzikës. Janë si dy bineqë, i dallon, vetëm nga madhësia e trupit. Përvç muzikës, Arbnori është edhe futbollist i SCR „Altach“ në Austri, që nga 26.07.2013, liga profesionistë. Arbnori luan në mesfush. Në këtë klub luan qe tre vjetë. Katër herë në javë shkon për të luajtur, kohën tjetër në shkollë, pastaj në shkollë të muzikës, por natyrisht, se ka kohë edhe të rrijë me familje dhe të luaj me shokë. Edhe Rrezarti luan futboll në Vindau.

Arbnori i ka dy këngë të vetat, njërën e ka të përgaditur kryesisht vetë, kushtuar heroit të kombit Xhemajli Rexhep Rama dhe kënga e dytë „Mos u ndal moj qifteli, në gurbet u rritëm me Ty“. Kanë marrur pjesë nëpër shumë manifestime.

Vendin e tretë e kanë zënë në festivalin e kulturës dhe gjuhës, që është mbajtur në Cyrih para dy viteve. Hapat e parë ia kanë dhënë prindërit, mirëpo siç na thotë z.Jakup Kuqi, djemtë ishin pjestarë të shkollës së muzikës „Jehona“ Roschah të St.Gallen-it, te mësuesi Murat Avdiu, pastaj anëtarë të Ansamblit „Drita“ Kreuzlingen për tre vjet me radhë në udhëheqje artistike të Pal Berishës dhe një vit në SHKA „Dardania“, me udhëheqje të Shefqet Cakolli dhe dy vjet tash në SHKA „Rilindja“ në Winterthur në udhëheqje të Ruzhdi Hajrizit. Me krenari qiftelinë e prezentojnë në shkollën e muzikës zvicerane. Shumë mirë pritet qiftelia para zviceranëve e profesorëve të muzikës. Janë edhe në solo këndim në Widnau. I falënderojmë edhe mësuesit e mësueset të shkollës së muzikës në Zvicër, të cilët investojnë shumë, që të dalin mirë. Nëpër programe të ndryshme zvicerane kemi marrur pjesë. Të dy janë edhe në simfonin në kuadër të shkollës së Rheintal të St.Gallenit. Në Kosovë ishin në disa emisione televizive. Më 30 shtator 2016, ishin në Suharekë në Festivalin „Revya e Riza Bllacës“, ku janë mirëpritur nga të pranishmit. Edhe në dasma shpesh marrin pjesë me këngë e duke luajtur me qifteli dhe violinë si dhe me piano kur kërkohet. Djemtë e mi dua të jenë modest, të vlerësojnë veten dhe pastaj të tjerët. Të mos bëjnë dëm hiq askujt. Jam munduar, që t`ia jap kulturën tonë dhe çfarëdo lloji të muzikës që e marrin në të ardhmen është e mirëpritur. Kudo që shkojnë me krenari tregojnë identitetin e tyre kombëtar. Me krenari të madhe kemi prezentuar kulturën tonë të pastër kudo që kemi shkuar. Ja shikoi videot e shumta, se si këndojnë, na thotë ndër të tjera z.Jakup. Ai vazhdon më tutje: „Nuk e kam të lehtë të flas për fëmijët e mi, por vërtet janë shumë të sjellshëm, fjalë pak dhe kanë shumë ëndrra, që një ditë të jenë atje ku e meritojnë, por fatkeqësisht, pak po punohet me brezin e ri, pak po i jepet hapësirë. Unë si prind, së bashku me bashkëshorten, gjithçka kemi investuar për ata e do të investojmë, por po më dhimbset koha, që po shkon shpejt, e ndoshta nuk po u jap sa duhet, se besoj shumë, se e meritojnë më shumë. Mësuesit kur kemi takime e manifestime, ju thojnë, merrne qiftelinë, se violina njihet, e ju i prezentoni më së miri kulturën tuaj.

I kanë të realizuara tre albume, një me valle dhe dy me këngë

Këto albume janë realizuar në vitin 2015 në studion e Sami Hoxha në Suharekë të Kosovës. Jam i dëshpëruar, se nuk ka përkrahje të madhe, po duhet me gjet njerëz vullnetmirë. Edhe nga këngëtar të estradës sonë, nuk kemi pasur, jemi munduar të gjejmë, por nuk i kanë dhënë hapësirë hiq. Mirënjohje nuk kemi marrur nga askush, edhe pse ndoshta, një letër nuk kushton shumë, e për të shkruar mirënjohje, sepse kudo që kemi shkuar, kemi prezentuar pa lekë, pra nga dëshira, e besoj, se një mirënjohje, do të ishte motivim për ne si prindër, por edhe për ata vet. Nuk kemi vikende ne si prindër, çdo të shtune, ne shkojmë në aktivitete të tyre. Investim i madh, por si prindër kuptohet. Ne jemi munduar, që djemt tanë të mos e kuptojnë si stres këtë angazhim, pra kohën ta kordinojnë. Shpesh detyrat e shtëpisë i kanë bërë në veturë, por në shkollë janë të mirë. Është një sakrificë e madhe. Në shtëpinë time, tema kryesore është qiftelia, violina, piano, flamuri kombëtar, gjuha shqipe, atdheu. Qëllimi jonë është, që këta të shijojnë fëmijërinë, të luajnë me bashkëmoshatarët, nuk u kemi vjedhur kurrë fëmijërinë.

E dijmë, se është e dhimbshme ti vidhet fëmijëria

Si prindër, e kuptojnë, se edhe ata duan të luajnë me shokë, luajnë dhe nuk i pengojmë, por me kohë, sepse pastaj kanë angazhimet e tyre. Koha është e shenjt, duhet gjetur mundësi se si të kordinohet. Futboll i ushtroj vetë djemtë m ato mundësi që kam. Me mua dhe bashkëshorten janë shumë të dëgjueshëm, e duan Kosovën dhe shpesh kanë dëshirë të shkojnë në Kosovë. Kurrë rrijnë me ndoj të ri, pavarësisht se nga cili vend vjen, ata u flasin për Kosovën, u flasin për qiftelinë e kulturën shqiptare, pa harruar edhe dëshmorët e kombit. Dëshira ime e madhe është, që të kenë përkrahje djemtë e mi, që të gjendet ndoj meritor, që vlerëson kohën, e ti jap hapësirë, që një ditë të kenë vendin e duhur, e jo ndoshta nesër, të bëjnë emër, e pastaj të krenohemi se ka arritur, e para duhet përkrahur. Fatkeqësisht, mendoj unë, se tek disa, vlerësohet një talent, nëse e vlerësojnë të huajt, ne kemi plot talent, por duhet investuar më shumë shteti tek brezi i ri, të lëjmë anash politikën, se krejt politikë po bëhet e po shkon koha, të përgadisim brezin e ri, që një ditë të ecim te para ne si komb, ashtu siç po ecin kombet e mëdha. Ne mundemi, dhe besoj shumë, do ta arrijmë qëllimin, që të jemi pjesë e BE-së, sepse shumë i kemi dhënë europës e botës“. Përveç muzikës folklorike, këta dy vëllezër, këndojnë edhe këngë të zhanreve të ndryshme e deri tek hip-hop. Të shohësh, se si i bien qiftelisë, vërtet mbetesh pa koment, se si këndojnë, se si i ndërrojnë ngjyrat e zërit, padyshim është dhunti natyrore. Me pak fjalë, duke u munduar të qëndisi disa fjalë përmes këtij reportazh-portreti për këta dy të rinjë mërgimtarë, këta dy yje që po shëndrrisin në qiellin e kaltërt e shumë të pastër e me yje të tjera, por këta yje, kanë një shkëlqim të veçantë, që presin ti përkrahim edhe më shumë, që drita e tyre të jetë e përjetshme. Shpesh vrapohet pas mbushjes së kontos me lekë, por Jakup Kuqi me bashkëshorten e tij, kishin investuar aq shumë, sa që kontoja e suksesit është e përplot e mbushur, jo me lekë, por me suksese shpirtërore dhe që do ti shërbejnë bijtë e tyre, jo vetëm atyre, familjes, miqëve e kombit tonë, e Zvicrës, por gjithë botës. Kujto, Inva Vulën, Shkëlzen Doli, Rita Ora, Dua Lipa, Era Istrefi, pa dyshim, po që se do ti jepet mundësia dhe ti punoj fati, këta dy vëllezër, do të jenë në listën e artistëve më me zë në botën shqiptare. I uroj fat dhe shpresoj shumë, se do të kem fatin, që në një të ardhme të shpejt, do të shkruaj përsëri për këta dy vëllezër, por në një gjendje tjetër, atje në skenat më të njohura shqiptare dhe botërore. E deri atëherë, shëndet, e suksese./ Dashnim HEBIBI