SHPËRNDAJE

Methoda e Racionalizmit kritik e cila është formuluar nga filozofi austriako-britanik Karl Popper përshkruan një qëndrim të rëndesishem jetik ndaj zgjedhjes së problemeve të cilët karakterizohen me një këndvështrim optimist duke pranuar se «UNË mund të gaboj, kurse TI mund të jesh i drejtë» dhe së bashku mundemi të zgjedhmi problemet tona dhe të dalim në rrugën e suksesit. Racionalizmi kritik shtjellon pyetjen se si problemet shoqërore mund të analizohen dhe zgjidhen në forma racionale, duke u bazuar metodologjikisht në antidogma.

Teoria e cila fokusohet në normativën e demokracisë përfshinë konceptime të ndryshme të qëllimit dhe funksionimit të demokracisë respektivisht duke mbrojtur format siç janë demokracia si bazë, demokracia direkte, përfaqësuese apo pjesëmarrëse.
Sipas shkencave politike të bazuar në theorin e Sovranitetit, Demokracia është një sistem politik, ku populli është bartës sovran i pushtetit shtetërorë. Ndërsa duke iu referuar metodessëracionalizmit kritikështë e nevojshme gjithashtu edhe mbi teorijen e «legjimitietit demokratik» të hidhet një vështrim kritik, posaqërisht të analizohen gabimet të cilët bëjnë Demokracinë të prirur për tendenca totalitare dhe fashiste të manifestuar me agresivitetin ndaj mendimit kritik, alternativ apo opozitar.
Për ta shqyrtuar përceptimin demokratik në Preshevë duhet sëpari të diferencohet funksionimi apo aktiviteti politik komunal nga ai shtetërorë, duke mos marrur parasysh ingirencat dhe autonominë politike të shqiptarëve. Gjithashtu të përqëndrohemiqë nga periudha e viteve 90-ta, atëherë kur janë formuar partit e para politike shqiptare në Preshevë, gjerë në zgjedhjet e fundit të vitit 2016.

Demokracia brenda partiake reflekton në ndryshime të herëpashershme të kryesisë qendrore por edhe krijimeve të «krahëve» të ndryshme politik përbranda partisë. Krijimi i PVD-së dhe SHPD-së (më vonë e emërtuar PDSH, PBDSH dhe së fundi PDSH) në Preshevë si Lëvizje Politike kundër hegjemonisë serbe në Luginë ishte arma e vetme shqiptare kundër regjimit të Millosheviqit.Se a ishte koha e duhur për «pluralizim» përmes themelimit të dy partive politike shqiptare duhet të ishte punim shkencor i historianëve, sidoqoftë rreth dy vite më vonë më 1 dhe 2 mars të vitit 1992 me organizimin referendumit për autonomi politike e territoriale me të drejtë bashkimi Kosovës ishte një sukses jashtëzakonisht i madhë i shqiptarëve të Luginës posaqërisht i Partive Politike PVD dhe PDSH. Pa dyshim, kjo është një ngjarje shumë e rëndësishme në historinë e popullit shqiptar të këtyre trevave ku Partitë politike për herë të parë dhe të fundit kanë shfaqur një bashkëpunim dhe mirëkuptim në çështje jetike dhe kombëtare.

PVD dhe PDSH që nga fillimi i egzistimin të tyre nuk ishin Parti klasike politike. Organizmi i tyre, pozicionimet strategjike dhe politike kanë qenë gjithmonë informale. Pra, pos disa kumtesave të publikuar në mediat lokale ka munguar një transparence e plotë lidhur me funksionimin dhe organizimin e brendshem të tyre si dhe orientimet politike (konzervative/sociale). Çdo ndryshim më i vogël në Parti është iniciuar dhe arritur përmes informales apo me fjalë drejtëpërdrejt të kryetarit dhe këshillit drejtues. Përderisa PDSH-ja ka pasur ndryshime në këshillin drejtues apo në postin e kryetarit, PVD-ja sidomos tek postii kryetaritka qenë rezistentë në ndryshime që nga formimi i saj. Vlenë të theksohet se PDSH-ja që ka pasur tentativa të «ruajtjes» dhe propagandimit të demokracisë së brendshme për anëtarët dhe simpatizuesit e saj.

Presheva 2010

Ndryshimet në këshillin drejtues posaqërisht kryetarit të saj (1990 Ali Ahmeti; 1996 Zeqirja Fazliu; 2003-? Ragmi Mustafa) ka përkrahur imazhin dhe synimin e PDSH-së për një «demokraci» të brendshme partiake. Dhe jo rastësisht kjo ka ndikuar që PDSH-ë të bëhet partia më e madhe politike në Preshevë si dhe të fitojëudhëheqejen e pushtetit lokal më shumë se një dekade. Ragmi Mustafa si kryetar i PDSH-së ishte profituesi më i madh i «demokracisë» së brendshme të PDSH-së, dhe po ky i njejti në kuvendin e VI-të zgjedhorë të mbajtur në dhjetor të vitit 2016 ka nxitur një ndarje të thellë të PDSH-së.Kandidati për kryetarë të Partis Demokratike Shqiptare, njëherit edhe kryetar i nëndegës së PDSH-së në Rahovicë Sami Salihu përmes një deklarate për media ka ka konstatuar se kuvendi zgjedhorë i PDSH-së është jo demokratike dhe e papranueshme duke u tërhequr nga kandidatura për postin e Kryetarit. Ragmi Mustafa duke mos marrur përgjegjësinë e humbjeve të zgjedhjeve në prill të vitit 2016 ka sjellur Partinë në ndarje të pakontestueshme. Gjithashtu kandidimi i tij për postin e kryetarit për mandatin e katërt të PDSH-së ka anashkaluar perpjekjet e PDSH-së si parti demokratike.

Presheva 2005

Ndërsa PVD-ja gjithashtu ka synuar një propagandim të «demokracisë» të brendshme të saj me kuvendet zgjedhore edhe pse nuk ka qenë aq e kujdesshme siç ishte PDSH-ja. Posti i kryetarit të PVD-së Riza Halimi nuk ka qenë i rrezikuar nga të tjerët asnjëherë që nga themelimi i saj. PVD-ja është Riza Halimi dhe Riza Halimi është PVD-ja, kjo formulë nuk ka ndryshuar gjer më tani. Këshilli drejtues është përzgjedhur dhe miratuar personalisht nga z.Halimi dhe si e tillë strategjia planet dhe programet kanë funksionuar nën kredon e tij personal.Duhet të theksohet se i vetmi ballafaqim brenda partiak (publik) i kryetarit Riza Halimi ishte në vitin 2003 me dr. Skender Destanin, ku rezultoi me tërheqejen e dr. Destanit nga PVD-ja dhe formimin e Bashkimit Demokratik të Luginës në dhjetor të vitit 2003.

Presheva 2004

BDL-ja me kryetarë dr.Skender Destani në zgjedhjet e vitit 2004, arriti të fitojë pesë këshillitarë në kuvendin komunal. Ky ishte një rezultat i shkëlqyeshem pasi BDL-ja në atë kohë nuk kishte festuar as jubileun e vitit të parë të themelimit. Ndërsa po të analizohet organizimi i BDL-së mund të konkludojmë se BDL-ja ka fatin e njejtë me PVD-në në çështjen e demokracisë së brendshme. Kuvendet zgjedhore ishin farsë dhe akomodim i postit të kryetarit të partisë.
Dr.Skender Destani ashtu si homologu i tij nga PVD-ja, kurrë nuk ka pasur ndonjë kundërkandidatë serioz për postin e udhëheqjes së BDL-së. Prandaj edhe Partia e tretë shqiptare nuk ka dhënë kontributin e saj për një demokraci politike lokale në Preshevë.

Presheva 2004

Alternativa për Ndryshim (APN) u themelua zyrtarisht në shtator të vitit 2015 dhe ndryshe nga partit tjera politikeiniciatorët e saj nuk ishin të involvuar në politiken lokale në Preshevë. Periudha e shkurtër e funksionimit të saj të bënë të pamundur analizimin e saj në organizmi, strategjinë dhe planëprogramet politike. Meqë tendenca e APN-së është pozitive në transparencë me këshillin drejtues dhethemelimin e nëndegave. Ndërsa si dhe në cilin drejtim do të zhvillohet në lidhje me demokracinë e brendshme, pritet të shihet në kuvendet e ardhshme zgjedhore të APN-së.

Perceptimi demokratik i Partive politike shqiptare në Preshevë shikuar në dekadat e fundit mund të thuhet se i përgjanë më shumë një autokracije se sa një demokracije. Demokracija preshevare ka mbetur teori për ti stilizuar emrat e Partive politike por pa u jetësuar në jetën e përditshme.

Presheva 2003

Partitë politike kanë humbur rastet për të zhvilluar organizimin e tyre në mënyrë demokratike të bazuar në meritokraci, gjë që do të ishte e rëndësishme për të gjithë qytetarët e Komunës së Preshevës. Mungesa e zhvillimit demokratik brenda partive politike ka sjellur Preshevën në situata të vështira. Gjithashtu gjer më tani ka munguar transparenca buxhetore dhe finansiare e Partive politike të cilat janë parakushte për zhvillimin e sistemit politik të demokracisë.Sëpaku dy kryetarë aktual të Partive shqiptare kanë kërkuar publikisht në mënyrë klanore dhe familjare votat e qytetarëve të Komunës së Preshevës, duke quajtur jo të moralshme situatat kur prindi dhe djali votojn për parti të ndryshme. Ky skandal ka kaluar pa u ndëshkuar rreptësisht nga organet përkatëse ligjore, por edhe ka hasur në heshtje tek shoqëria civile. Kjo më së miri thekson perceptimin e demokracisë nga politika preshevare.

Presheva 2002

Në anën tjeter pluralizmi preshevarë ka funksionuar vetëm si rezultat i humbjes së postit të personave të caktuar. Partitë e para politike në fillim të funksionimit të tyre kanë trajtuar pluralizmin si një akt i «tradhëtisë» dhe «përçarjes».Ndërsa pas vitit 2000 me themelimin e shumë partive tjera (BDL;LPD;UDSH, RD, LKSH, LR) fatkeqsisht nuk është vërejtur një zhvillim të pluralizimit dhe aktiviteteve opozitare politike por kanë munguar alternativat e vërteta politike si në veprim ashtu edhe në organizim. Pasi shumica e tyre janë pjellë dhe përbërje e partive të «vjetra» duke u pagëzuar me një emër të ri. Ndërsa konsekuencat negative të periudhës në fjalë i ka mbajtur gjithmonë qytetarët e Komunës së Preshevës.
Opinion/editoral presheva.com