SHPËRNDAJE

Gazetari, publicisti dhe poeti nga Presheva, që jeton dhe vepron në Zvicër, Mr.sc.Dashnim Hebibi, mbrëmë takoi, atdhetarin e shquar, At Antonio Bellushi, i cili i dhuroi edhe disa nga librat e tij, që i ka botuar e me këtë rast u falënderua shumë nga z.Bellushi. Gjithashtu, z.Hebibi, u përcolli përshëndetjet shpirtërore edhe të vëllezërve medvegjas e të Bujanocit e Preshevës, të rrethuar rreth sofrës së Shoqatës Humanitare „Medvegja“ dhe „Lugina e Preshevës“, si dhe Asociacionit „Sos Medvegjë e Çamëri“, duke i dëshiruar ndër të tjera z.Bellushi, që ta vizitoj Luginën e Preshevës.

 

 

Suhr, 28 tetor

Mbrëmë, aty rreth orës 20.00, selinë e LAPSH-it me seli në Suhr të kt.Argau, e vizitoi studiuesi, filozofi dhe atdhetari At Antonio Bellushi, i cili jeton dhe vepron në komunën arbëreshe në Frashinetë të Kozencës, (Itali). Z.Bellushi ishte i shoqëruar nga kryetari i Lobit Euro-Atlantik Shqiptar në botë, z. Shukri Ymeri, si dhe aktivisti i palodhur Petrit Aliaj, anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve shqiptar në Itali. Siç dihet, zyrja e LAPSH-it ka qëndruar e hapur dhe qëndron edhe gjatë vikendeve edhe ate orarë pas orari e dëshmoi edhe kësaj here, që z.Demaj, me shumë respekt e kënaqësi, e mirëpriti vëllazërisht, atdhetarin e madh të çështjes kombëtare z.Bellushi me shoqëruesit e tjerë. Ata, që në hyrje të zyrës së LAPSH-it u përqafuan sikur të njiheshin, që moti dhe uruan për njëri tjetrin gjitha të mirat dhe që kombi ynë shqiptarë të jetë më mirë se siç është. Ky personalitet i shquar i kombit tonë, Atë Antonio Bellushi, studiues, filozof dhe atdhetar i rrallë, këto ditë po qëndron në Zvicër dhe me të kuptuar se ka mundësi të vizitoj këtë zyre të LAPSH-it edhe pse me moshë të thyer, ai u kishte thënë shoqëruesve, se nuk i shkohet andej, pa e parë për së afërmi ate fole të shqipes. Musafirët i mirëpriti me shumë dashamirësi, veprimtari i njohur e i dëshmuar i çështjes kombëtare, z.Riza Demaj, i cili, asnjëherë nuk pritoi dhe nuk priton në çdo situatë të kontribuoj për të mirën kombëtare. Z.Demaj pasi u shtroi nga një gotë ujë e falënderoi shumë z.Bellushi për këtë vizitë dhe shoqëruesit e tij. Ai jo pa emocione bashkëbisedoi me këtë atdhetarë të shquar, sa që shpesh edhe përqafoheshin gjatë bisedës, sepse përputheshin idetë e njëri tjetrit. Z.Bellushi, pasi përshëndeti z.Demaj dhe i dëshiroi suksese kësaj shkolle shqipe ai me dridhje të buzëve e të trupit dhe i ngritur në këmbë para portretit të Naim Frashërit, foli për rëndësinë e gjuhës shqipe dhe se si duhet ruajtur gjuhën shqipe edhe në këtë vend. Ai tha, se nuk ka më të shenjtë, se sa të veprosh për kombin. Kombi, janë rrënjët tona shpirtërore, besimi ynë, gjuha jonë, zakonet zona, kujtimet tona. Gjithë kjo pasuri kulturore e shpirtërore krijon një komb, me të cilin Ti jeton, jeton ëndrrën dhe bashkëpunon, pa dallime, pa kufizime. Pra një Shqipëri etnike, ku çdo shqiptar është im vëlla. Për këtë arbëreshët kur përqafoheshin me njëri – tjetrin, thoshin, ‘ku je im vëlla, gjaku im i shprishur’. Kjo kishte një domethënie të madhe. Gjaku do me thënë identiteti, kombi. Identiteti ynë është një identitet i hapur, ne respektojmë edhe tjerat kultura. Pra, shpirti i arbërit është i butë, nga dhjetëra anë është shumë i urtë, shumë i hapur. Gjaku shqiptarë është shumë i pastër, i pastër sa nuk mundesh të gjesh fjalë për pastërtinë e saj që ka.

 

Çdo shqiptar është im vëlla!

Më jep dorën, Riza Demaj, të tregoj se si bëhet beslidhja. Ne duhet të jemi më të lidhur nëmes veti, të bashkohemi më shumë, të duhemi më shumë, të punojmë shumë e më shumë, sepse kështu e donë e ardhmja e kombit tonë. Lidhja do të thotë: “Arbëresh je TI, mos e harro, shpirtin e mëmës TI në zemër trashëgo’. Tek i pari editorial i “Lidhjes” shkruaja: “Ti arbëresh të lidhesh me kulturën e vendit, ti arbëresh nëse jeton te qyteti, të krijosh lidhje me katundin tënd ku janë varret e të parëve Tuaj! Të lidhesh me shqiptarët që janë në Shqipëri, me shqiptarët që janë në Kosovë. Pastaj lidhje me shqiptarët në Amerikë, Kanada e Australinë e largët. Është një fjalë, një program. Një lidhje shpirtërore. Për këtë bëra një studim.

Çka do të thotë kombësi?

Arbëreshët në vitin 1700 folën për kombin shqiptar. Ç’është kjo kombësi shqiptare për arbëreshët, kur Shqipëria nuk ekzistonte si shtet!Kombi janë rrënjët tona shpirtërore, besimi ynë, gjuha jonë, zakonet zona, kujtimet tona. Gjithë kjo pasuri kulturore e shpirtërore krijon një komb, me të cilin Ti jeton, jeton ëndrrën dhe bashkëpunon, pa dallime, pa kufizime. Pra një Shqipëri etnike, ku çdo shqiptar është im vëlla. Për këtë arbëreshët kur përqafoheshin me njëri – tjetrin, thoshin, ‘ku je im vëlla, gjaku im i shprishur’. Kjo kishte një domethënie të madhe. Gjaku do me thënë identiteti, kombi, tha ndër të tjera, z. Bellushi. Ai kujtoi shumë raste të ndryshme që ka pasur deri në SHBA dhe vizitat e tija në Shqipëri e Kosovë. Z.Bellushi, në moshë të thyer, tregonte fresnikë gjithnjë e më të madhe, sa herë që fliste për gjuhën shqipe, sa herë që fliste për bashkimin e shqiptarëve. Të ruajmë gjuhën, mësojani fëmijëve gjuhën, që ta ruajnë si sytë e ballit, se aty ku nuk flitet shqipja, jemi të humbur. Në këtë takim, u bisedua edhe për shqiptarët e Luginës së Preshevës, Preshevës, Bujanocit e Medvegjës. Z.Bellushi, tha, se është i informuar me situatën atje dhe tha, se para disa viteve ka pasur disa takime me shqiptarët e zgjedhur të atyreve trevave dhe ju duhet atyre vëllezërve durimi dhe të respektohen nëmes veti më shumë, të jenë më të bashkuar dhe të lëjnë inatet anash, por të punojnë më shumë. Gazetari, publicisti dhe poeti Mr.sc.Dashnim Hebibi, i dhuroi edhe disa nga librat e tij që i ka botuar e me këtë rast u falënderua shumë nga z.Bellushi. Gjithashtu, z.Hebibi, u përcolli përshëndetjet shpirtërore edhe të vëllezërve medvegjas e të Bujanocit e Preshevës, të rrethuar rreth sofrës së Shoqatës Humanitare „Medvegja“ dhe „Lugina e Preshevës“ si dhe  Asociacionit „Sos Medvegjë e Çamëri“. Me këtë rast, z.Hebibi, pasi kuptoi, se z.Bellushi nuk ka qenë asnjëherë në ato treva, u dëshiroi që ta vizitoj Luginën e Preshevës. Z.Bellushi, tregoi kënaqësinë dhe respektin për atë pjesë të etnisë shqiptare edhe pse me moshë 84 vjeçarë, ai me shumë kënaqësi i tha z.Hebibi, se do ta vizitonte.

Ai përmendi edhe Akademikun tonë nga Medvegja, z.Idriz Ajeti, me të cilin disa herë është takuar. Z.Bellushi tha, se nuk i shpëton as një lajm nga ato treva dhe vizita e Presidentit të Shqipërisë, z.Bujar Nishani ishte e shenjtë dhe me një kuptim të madh dhe historikë.

Më pastaj, z.Bellushi, tha, se ato treva asnjëherë nuk do të harrohen dhe ne krenohemi me ate pjesë të kombit, që gjithmonë qëndruan të fortë dhe po qëndrojnë. Do të bëhet mire gjithsesi. Ai gjithnjë përmendi unitetin nëmes veti, sepse pa unitet nuk ka sukses dhe arritje të së mirës.

Z.Hebibi e përqafoi z.Bellushi, këtë atdhetarë të madh, duke i dëshiruar, se një ditë do ta përqafoj edhe në Luginë të Preshevës.

Krejt në fund të takimit, që zgjati rreth një ore, Z.Riza Demaj i përcolli urimet më të përzemërta për Atë Antonio Bellushi-n, duke nënvizuar vlerësimin e lartë për veprën e tij si misionar, studiues dhe atdhetar i pazëvendësueshëm, i cili gjithmonë ka përmendur, se mendja dhe shpirti duhet të jenë të bashkuar si shoqëri që të ecim te para. Krejt në fund, bënë edhe foto kujtimi dhe bashkëbiseduan për tema të tjera rreth Lobit Shqiptarë dhe për shumë e shumë tema të kombit tonë. Z.Demaj, ashtu si është zakon, nuk i lëshoi musafirët pa një gojë bukë dhe kështu që gjatë darkës, patën mundësi të bashkëbisedojnë edhe më gjatë. Antonio Bellushi, prift arbëresh, gazetar, shkrimtar, pedagog, etnolog, lindur në vitin 1934 në Frashinetë të Kozencës, (Itali).Diplomuar për filozofi e teologji. Ka shërbyer si prift famullitar arbëresh. Ka themeluar revistat “Vatra Jonë, “Lidhja”, shoqatën kulturore dhe shtëpinë botuese “G. Kastrioti”, Bibliotekën Ndërkombëtare “Bellusci”. Ka botuar studime në periodikët “Shejzat”, “Zgjimi”, “Katundi Ynë”, “Studime Filologjike”, “Përparimi”. Qysh nga viti 1962 ka bërë udhëtime, studime dhe kërkime etnografike në vende të ndryshme, ka marrë pjesë në veprimtari shkencore në kuvende, kongrese në Itali, Shqipëri, Kosovë, Itali, SHBA, Australi. Ka botuar librat “Këngë fetare arbëreshe”, “Argalia në tekstet popullore arbëreshë në Frasnitë”, “Magjia, mite dhe besime popullore në katundet arbëreshë”, “Fjalor Frazeologjik i Arbëreshëvet në Itali dhe Arbërorëve në Greqi”, “Blegtoria në Frasnitë”, :Kërkime dhe Studime ndër Arbërorët të Elladhës”, “Antologjia Arbëreshe”, “Arbërorët-Arvanitë”. Është nderuar nga Qeveria Italiane, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Qeveria e Kosovës, etj. / Përgaditi: Dahest LUMA