Objektet e banimit kolektiv

Në vitet e 60`ta me planifikime të rregullimit të ambiente dhe zonave për banim parashihet edhe ndërtimi i objekteve për banim kolektiv. Kjo mënyrë e banimit është prezente vetëm në qendrën e komunës së Preshevës, dhe atë me numër të vogël të objekteve, ndërsa ende është i pa preferuar në vendbanimet fshatare. Sipas dëshmisë së pronësimit, në vitin 1971 dominon pronësimi individual, nga fitohet e dhëna se nga numri i tërësishëm i objekteve për banim 98% janë të ndërtuara në pronë private, kurse vetëm 2% në pronë shtetërore.

Sipas disa shënimeve nga Fondi për punët komunale-ndërtimore dhe banesore, në Preshevë objekte të këtilla janë 14 me 177 banesa. Këto objektë gjinden të ndërtuara pranë rrugëve: Sava Kovaqeviq (më 1962) Ramiz Sadiku (më 1965, Vasa Smajeviq ( më 1967), 15 Nëntori (1968), Marshal Tito (1971), Sava Kovaqeviq (më 1976), Ramiz Sadiku (më 1979), Ramiz Sadiku (1982), Vasa Smajeviq (1986), Ramiz Sadiku (1987), Vasa Smajeviq (1990), dhe ndërtesa në ndërtim e sipër (1992) po ashtu në rrugën Vasa Smajeviq me gjithsej 16 banesa.

Për nga etazhiteti objektet e banimit kolektiv janë P+2 ose P+4Nk. Me shumicë familjet janë të vendosura në banesë dy dhomëshe ose dy dhoma e gjysmë, por ka edhe aso në një dhomë. Sipërfaqja shfrytëzuese mund të mirret përafërsishtë 60m2 për familje pesë anëtarëshe. Po që se i bëhet analiza më e thukët këto objekte janë të ndërtuara në lokacione jo të përshtatshme për banim, pos ndërtimit të tyre në qendër të qytetit ata nuk kanë kurfarë përparësie tjetër në komoditet të banimit sepse i mungojnë hapësirat e lira, vendet për parkingje të automjeteve, vendit për lojë të fëmijëve dhe ajo që është më me rëndësi me shumicë janë të pënguara nga ndërtimet individuale në fqinjësi.

Ndërtimi i banesave për banim kolektivë me një perspektivë më të mirë do të ishte ideale në zgjidhje të problematikës së të banuarit për shumë familje të reja. Ndërsa për kushte materiale të sotme ndërtimi kolektiv kuptohet investimi i përbashkët i disa investorëve si dhe paraqitet radhitja e kthinave për kalim të kohës brenda banesës ashtu e paraparë në hapësirë të zhurmëshme dhe në qetësi, me një organizim banimi sa më komod. Përparësitë në anë pozitive të banimit kolektivë, në tërësi, veçohet sidomos në vetitë e izolimeve qoft: termik, akustik apo hidroizolimi si dhe shpenzimit të kohës më të pakët për mirëmbajte dhe punë ditore për shtëpiaket.

Për të krijuar pamjen e vërtetë të qytetit, vendbanimi i Preshvës ka të domosdoshme ngritjen e objekteve për banim kolektiv dhe me këtë të krijohen hapësirat e lira e me gjelbrim të nevojshëm, që gjeneratat e reja të banojnë në kushte më të mira e kulturë të banimit më të lartë se ne që kemi sot, prandaj të mundohemi të krijojmë kushte për gjenerata të ardhme që të kenë banim dhe jetë më të mirë ashtu si deshtëm ne ta kishim standardin tonë jetësorë.

Ark. Dipl. Burbuqe Agushi