Objektet fetare në komunën e Preshevës

Objekti i parë i fesë islame në komunën e Preshevës është Xhamia e Vjetër apo Atik Xhamia e Preshevës, e ndërtuar më 1678, kurse e rindërtuar më 1804, kurse sipas një burimi tjetër më 1805 apo sipas Hixhrës më 1220.

Ajo gjendet në qendër të qytetit, në anën e djathtë të rrugës Preshevë-Gjilan. Këtë xhami e ndërtoj Ibrahim Pashë Bushatliu. Ajo edhe sot e gjithë ditën quhet Xhamia e “Ibrahim Pashës“. Ndërtimin e Xhamisë së Vjetër e ndihmuan edhe Shehët e Preshevës.

Në hyrje të Xhamisë së Vjetër, në murin a saj përmbi derë gjendet pllaka me mbishkrime nga koha e ndërtimit në gjuhën turke, por me alfabet arab.

Në murin tjetër të kësaj xhamie, kah rruga gjendet Çeshmja me pllakën përkujtimore nga viti 1878, kurse sipas Hixhrës nga viti 1275. Këtë Çeshme e ndërtoj Haxhi Abazi.

Xhamia e Re e Preshevës u ndërtua më 1878, kurse u rindërtua më 1983. Kjo xhami gjendet në rrugën e tashme “Ramiz Sadiku“, afër Ndërtesës së Bardhë të Banimit, e cila Ndërtesë u ndërtua  në themelet e dikurshme të Hamamit të Preshevës, kurse më vonë Mullirit të Preshevës.

Teqja e Preshevës, afër Xhamisë së Vjetër u ndërtua në mes viteve 1698-1700. E ndërtuan Shehët e Preshevës. Atëherë Teqja ishte e rrethuar me  muri të lartë, ka pasur Hanin për udhëtarë, kuzhinën  dhe ahurin e kafshëve. Këtu u ndërtua Tyrbja, e cila edhe sot ekziston në kompleksin e kësaj xhamie. Teqja i përket sektës ”Halveti”

Aty, afër Teqesë gjendet edhe Çeshmja e Vjetër e Teqesë, pronë e Sheh Salimit, e ndërtuar më 1878, kurse sipas Hixhrës më 1275.

Xhamia e Vjetër në Rahovecë djendet në mes të fshatit, te Ura, buzë lumit Moravicë, e cila ka një minare me dy sherefe, e ndërtuar qysh në vitin 1860/62, kurse e rindërtuar në vendin e Xhamisë së Vjetër më 1971/72, kurse sipas një burimi tjetër e ndërtuar më 1810 dhe e rindërtuar më 1977.

Xhamia e Re e Rahovicës gjendet në anën e majtë të rrugës Preshevë-Rahovicë-Corroticë, në mes të Mëhallëve të Durçajve, Çitakëve dhe Muhaxhirëve, te Varrezat e Durçajve. Ajo u ndërtua në vitin 1968, ka një minare me një sherefe.

Xhamia e Shoshajës është e ndërtuar më 1966, gjendet në qendër të fshatit, ka minare të re me mjë sherefe.

Xhamia e Corroticës u ndërtua më 1750, kurse u rindërtua më 1967 dhe gjendet në qendër të fshatit , në anën e majtë të rrugës Preshevë-Corroticë-Raincë. Xhamia ka minare me dy sherefe.

Xhamia e Raincës u ndërtua më 1720, kurse u rindërtua më 1992.

Xhamia e Vjetër në Bushtran u ndërtua më 1820, kurse Xhamia e Re në Bushtran u ndërtua më 1958.

Xhamia e Leranit u ndërtua më 1966, kurse ajo e Golemidollit u ndërtua më 1968.

Xhamia e Bukurocës gjendet në mes të fshatit dhe është ndërtuar në vitin 1908, kurse është rindërtuar në vitin 1982. Xhamia minaren e ka me një sherefe jo të lartë, por që shihet nga larg. Sipas shënimeve të Bashkësisë Islame në Preshevë, xhamia e Bukurocës ishte ndërtuar më 1881, kurse rindërtuar më 1981.

Xhamia e vjetër e Gerajve gjendet ne mes të fshatit tek Mëhalla e Epërme, e ndërtuar më 1812 dhe e rindërtuar më 1983, kurse sipas disa të dhënave të tjera e ndërtuan më 1935 dhe e rindërtuar më 1983. Edhe pse e rindërtuar, xhamia e ruajti minaren e vjeter.

Xhamia e re e Gerajve gjendet në mes të Mëhallës së Poshtme, në një hapësirë të gjërë, ka oborr të madh e të rrethuar hekuri, nuk ka minare, është xhami e re, e ndërtuar në vitin 1983 edhe quhet “Jeshil Xhami”

Xhamia e Strezocës është ndërtuar në vitin 1890, kurse rindërtuar në vitin 1965.

Xhamia e Bugarinës është e ndërtuar në vitin 1720.

Xhamia e çukarkes është e ndërtuar në vitin 1800, kurse e rindërtuar në vitin 1971.

Xhamia e Zhunicës është ndërtuar në vitin 1906, kurse rindërtuar në vitin 1965. Ajo është në qendër të fshatit, ka minare me një sherefe.

Xhamia e Norçes është ndërtuar më 1720, kurse rindërtuar në vitin 1998. Sipas Qerim Kadriut nga Norça, xhamia u ndërtua në vitin 1650, kurse rindërtimi i parë në vitin 1720 dhe rindërtimi i dytë në vitin 1998.

Xhamia e Tërnavës gjendet në qendër të fshatit, është e ndërtuar më 1816 dhe e rindërtuar 1997. Sipas Abdurrahman Zylfiut nga Tërnava, minareja e kësaj xhamie u ndërtua më 1910. Rindërtimi i xhamisë së re u bë në themelet e xhamisë së vjetër, minareja është e xhamisë së vjetër dhe ka një sherefe.

Në fshatin Tërnavë ekziston edhe Teqeja, për të cilën nuk ka të dhëna se kur është ndërtuar.

Xhamia e vjetër e Miratocës është e ndërtuar në vitin 1750, kurse e rindërtuar në vitin 1994.

Xhamia e vjetër e Miratocit është e ndërtuar në vitin 1735, atëherë kur është ndërtuar edhe “çeshmja e xhamisë”. Xhaminë e ndërtoi Neziri i Fezllahëve, kurse mbishkrimin e çeshmës shkruan se ndërtues i xhamisë ishte Nezir Pasha. Më 1925, xhamia u kall dhe pastaj u bë rindërtimi i saj po këtë vit. Për këtë dëshmon edhe minareja e saj, e cila mbeti aje e vjetra, edhe pse xhamia u rindërtua disa herë. Herën e fundit u rindërtua më 5 janar 1994.

Xhamia gjendet në qendër të fshatit në mes lagjeve Fezllah dhe Hasaj (Lenka). Minarejaa e saj është me dy sherefe.

Xhamia e re në Miratoc është ndërtuar në vitin 1964. Ajo gjendet në lagjen Xhelepi dhe minareja e saj ka një sherefe.

Xhamia e Caravajkës është ndërtuar më 1820, kursë rindërtuar më 1997. Xhamia e Caravajkës gjendet në mes të fshatrave Caravajkë, Sefer dhe lagjës Lezbali. Ajo nuk ka  minare.

Xhamia e Ilincës është ndërtuar në vitin 1928 kurse rindërtuar më 1997. Xhamia gjendet në qendër të fshatit dhe nuk ka minare.

Xhamia e Garës është e ndërtuar në vitin 1910, kurse e rindërtuar në vitin 1955.

© Xhemaledin Salihu & p.St@ff