SHPËRNDAJE

Intervistë ekskluzive me Ferid Selimi, Doktor i Komunikimit dhe Informimit

“Në medie luajnë rol tre parime të tjera: mjetet financiare, mjetet financiare, dhe mjetet financiare”.

Intervistoi: Dashnim HEBIBI 

Dialogplus: Z. Selimi, fillimisht të falënderoj që ndatë kohë për të bashkëbiseduar.

F. Selimi: Kënaqësia është edhe imja.

Para pak muajsh në Departamentin e Gazetarisë të Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë në Universitetin e Tiranës, fituat titullin doktor shkence i komunikimit dhe informimit me temën: “Transformimi i RTK-së nga medie shtetërore në medie publike””. Në këndin e doktorit, si i sheh mediet shqiptare në përgjithësi?

F.Selimi: Në dhjetor të vitit 2013, pas tre vitesh vijimi, përfundova shkollën doktorale në Departamentin e Gazetarisë në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë të Universitetit të Tiranës, dhe mora gradën “Doktor i komunikimit dhe informimit”. Fillimisht mund të them që ishte një përvojë e re për mua. Së pari, njohja me një kuadër akademik të ri për mua, e që deri në vitin 2010 i kisha dëgjuar vetëm si emra, por jo edhe personalisht. Më pas njohja me koleg të rinj, po ashtu doktorantë të kësaj fushe, e që vinin nga të katër anët e Shqipërisë dhe nga trojet. Njohja me lëndët e reja. Njohja me një literaturë po ashtu të re. Njohja me një sistem të ri të shkollimit, që bënë të pasuroja veten me dije dhe i informim. Mediet shqiptare në përgjithësi kanë të njëjtin nivel. Ka, aty-këtu ndonjëra që veçohet, por ama hallet i kanë të njëjta. Që të gjitha mediet (hiq ato publike, që sado pak e kanë të garantuar një financim) e kanë problemin e financimit. Kur të hiqet ky problem, shqetësimet do të ishin më të vogla, dhe, atëherë mund të flitet për përmbajtjet e tyre, që do të mund të ndaheshin në kualitative dhe jokualitative.

Gjatë tre vjetëve sa ka zgjatur shkolla doktorale, sigurisht keni përcjellë më shumë mediet në Shqipëri. A mund të na bëni një dallim në mes asaj Shqipëri-Kosovë?

F. Selimi: Pa modesti e them, jam munduar që, mediet, si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë e gjetiu, t’i përcjell me aq mundësi sa kam pasur të furnizohem, duke mos lënë anash as informacionet që vilja, e që edhe më tutje vjel nëpër portale të ndryshme të internetit. Desha, ose jo, mediet ishin dhe janë pjesë e jetës sime. Sepse, edhe më përpara se të vijoja shkollën doktorale jam marrë me gazetari të shkruar. Nëse do të bëja ndonjë matematikë, mund të them që ka 30 vite që aktivisht merrem me gazetari. Gjatë kësaj kohe, kam qenë korrespondent i disa gazetave dhe revistave në gjuhën shqipe, pastaj i një radioje, e dy televizioneve, anëtar redaksie, etj., prandaj mediet ishin të njohura për mua. Mirëpo, në të gjitha këto kam qenë aktor nga brenda, ndërsa regjinë dhe vlerësimin e ka bërë dikush tjetër. Tash, kujtoj që jam aktor nga jashtë, e që, me më shumë kompetencë mund të flas e shkruaj për mënyrën e të shkruarit nëpër medie, ose për mënyrën e qasjes së tyre, që u bëjnë problemeve të ndryshme të shoqërisë. Ndërsa, sa i përket pjesës së dytë të pyetjes suaj, e që ka të bëjë me dallimin në mes të medieve të shkruara ose elektronike që veprojnë në Shqipëri dhe në Kosovë, unë do të thosha, që dallimi është në derdhjen e mjeteve. Sa mjete derdhen, aq kualitet do të ketë.

Sa është e saktë, se mediet e shkruara, pra ato të gazetave dhe revistave janë në krizë?

F. Selimi: Gjithçka është e ndërlidhur me financat. Që do të thotë, se sa më shumë të ketë derdhje të mjeteve nëpër medie, kualiteti i tyre do të ishte më i madh dhe brendia e tyre do të ishte më e pëlqyeshme. Përderisa për biznese të ndryshme, e sidomos ato tregtare, thuhet që për mbarëvajtje të tyre luajnë rol tre parime, edhe atë: vendi, vendi, dhe vendi. Në medie luajnë rol tre parime të tjera: mjetet financiare, mjetet financiare, dhe mjetet financiare.

Kemi më shumë media shtetërore apo publike e private?

F. Selimi: Mediet shtetërore zyrtarisht janë mbyllur. Pos në vendet me sistem qeverisjeje komuniste, nuk di që funksionojnë më si të tilla, edhe pse edhe ato publike kontrollohen nga shteti. Medie publike ka më pak se medie private, sepse medie publike mund të jenë vetëm mjetet elektronike, përkatësisht radiotelevizionet.

Pse sipas jush, fshihet politika pas medieve?

F.Selimi: Aktualisht, dhe fatkeqësisht, pjesa dërmuese e medieve shqiptare që veprojnë si në Kosovë ashtu edhe në Shqipëri nuk janë as të pavarura e as të shëndosha. Me keqardhje e them, por nuk është vetëm konstatim imi. E kanë thënë edhe para meje. Madje edhe zyrtarë të mëdhenj evropian. Duhet thënë troç, që informimi masiv është i politizuar. E thashë edhe më sipër, ato, mediet, deshëm ose jo ta pranojmë janë të varura nga financat. E financat më së tepërmi vijnë nga buxheti i shtetit, i ndonjë partie politike, ose i ndonjë asociacioni tjetër, që po ashtu ka interesat e veta si politike ashtu edhe ekonomike e shoqërore, që para se të investojnë, duan të sigurohen: për çka, ku, dhe pse investojnë. Investimi i tyre nuk është i kotë. Ka një qëllim. E qëllimi kryesor është propagandimi i tyre. Këtë gjendje mediet publike e kanë trashëguar, ndërsa ato private kanë interesat e veta, që i përcaktojnë rrugën asaj medie. Opinioni publik ka lexuar për shqetësimet e eurodeputetes, Doris Pack, lidhur me mediet në Shqipëri, e sidomos për ndërhyrjet që janë bërë në AMA. Kanë lexuar edhe shqetësimet e drejtuesit të EBU, z. Reveillon, (Unioni i Transmetuesve Evropian) për ndërhyrjet e kreut të qeverisë së Republikës së Kosovës në Radiotelevizionin e Kosovës. Por, njëkohësisht kanë lexuar edhe reagimet që janë bërë ndaj deklarimeve dhe shqetësimeve të tyre. A duhen reforma që do të çonin drejt një medie profesionale, të lirë, të pavarur, e më të zhvilluar, po se po. Unë jam i vetëdijshëm që, pavarësia politike e medieve dhe dhënia e një garancie gazetarit, që në punën e tij të jetë i lirë, e i pavarur, gjithmonë ka qenë, është dhe do të jetë një proces i vështirë, por ama, jo edhe i parealizueshëm.

“Kudo në Botë, mediet, edhe pse thirren si të pavarura, në të vërtetë kanë varshmërinë e tyre”

Si mundet të jetë një medie e pavarur në këtë kohë tranzicioni?

F.Selimi: Me plot kompetencë mund ta them, që medie e pavarur nuk ekziston. Mediet janë të varura. Kur e them këtë, kam parasysh varshmërinë e tyre financiare, politike e shoqërore. E para, si mediet publike ashtu edhe mediet private janë të varura nga financuesi (Kuvendi i Shtetit, pronari, që shpesh është biznesmen në një fushe të caktuar, ose donatorët e ndryshëm), që kanë interes për të financuar një medie. Kjo nuk ndodh vetëm në Shqipëri a Kosovë, e as vetëm në vendet në tranzicion. Kudo në Botë, mediet, edhe pse thirren si të pavarura, në të vërtetë kanë varshmërinë e tyre, mbase të padukshme për vete, por, ama të dukshme për publikun.

Sipas jush, pse një medie, nuk mund të mbijetojë pa “infuzion” të reklamave?

F.Selimi: Mediet publike nuk mund të mirëmbahen vetëm me parapagim, ndërsa ato private vetëm nga investimi i pronarit, (pronarit i shteren mjetet financiare të vetat, sepse për shkak të tregut të vogël e të ngushtë, fitimet janë të pakta, e mbase edhe nuk ka fare). Prandaj, në një treg të vogël si Shqipëria e Kosova, mediet vështirë e kanë të mirëmbajnë veten vetëm nga shitja e produkteve të tyre. Përderisa mediet publike kanë të garantuar një buxhet nga shteti, mediet private luftojnë për të siguruar mjete. Ato, në betejën e tyre mediale janë të rrethuara nga dy anë. Në njërën kanë përballë mediet publike, e në anën tjetër simotrat e tyre private. Lufta e tyre bëhet për të mposhtur konkurrencën. E lufta për konkurrencë nganjëherë bëhet aq e fëlliqtë, sa që harrohen edhe parimet mbi të cilat është ngritur ose duhet të ngrihet një medie. Prandaj, reklamat janë ato që mbushin sado pak arkën e tyre, dhe lehtësojnë veprimin, e mbasi u sigurojnë edhe jetëgjatësi.

Më 18 dhjetor të vitit 2010 ishit pjesëmarrës edhe në konferencën shkencore me temën: “Mediat shqiptare në tranzicion”. Përmes dy fjalëve, si është gjendja e medieve tona në këtë kohë tranzicioni?

F. Selimi: Konferencat shkencore janë të mira dhe të dobishme për shkencën dhe për shoqërinë. Secila prej tyre ofron dhe sjell një përvojë të re si te shkencëtarët, ashtu edhe te publiku. Unë isha pjesëmarrës i disa konferencave shkencore, dhe jam paraqitur me kumtesa, të cilat më pas janë botuar nëpër revista shkencore dhe nëpër studime të ndryshme. Me pak fjalë, e tërë konferenca kishte të bënte me mediet shqiptare.

Meqë jemi në diasporë, do na interesonte të mësojmë nga mendimet tuaja për mediet shqiptare në përgjithësi në diasporë.

F. Selimi: Më ka rënë të shoh dhe të përcjell disa medie që veprojnë në diasporë. Aktiviteti i atyre të veprojnë në diasporë është për t’u lavdëruar. Është vullneti dhe dashuria për mediet që i mban gjallë ata.

 Sa i përcillni temat e mërgatës?

F. Selimi: Të them të drejtën mediet audiovizive i përcjell pak. Në të vërtetë unë gjendem gjithnjë para tyre, por për të përcjell programet e ndryshme, i përcjell shkarazi. Janë disa emisione ku nuk i anashkaloj, siç janë dokumentarë e reportazhe të ndryshme. Në këto dy që përmenda hyn edhe diaspora. Nëpër gazeta gjenden shkrime për diasporë. Më kënaqin angazhimet dhe sukseset e tyre gjatë aktiviteteve të ndryshme që zhvillojnë në diasporë, e sidomos kur botojnë ndonjë libër, i promovojnë ato, kur mbajnë ndonjë koncert për të mbajtur gjallë kulturën shqiptare te rrethet e fëmijëve dhe të rinjve që lindën ose rriten larg atdheut të tyre, kur festojnë e kremtojnë ditë të shënuara të historisë shqiptare, etj.

 A ka hapësirë të duhur tema “DIASPORA”?

F. Selimi: Varet si shikohet kjo çështje. Nëse shikohet nga prizmi i diasporës, duket që nuk ka hapësirë të mjaftueshme, ndërsa shikuar nga ana e të tjerëve, atëherë del që ka hapësirë. Tek e fundit ne duhet të luftojmë kategorizimet. Me këtë do të bëhej kategorizimi i shoqërisë. Me rëndësi është që, në ndonjërën nga rubrikat ose emisionet të gjemë veten. Ose të përjetojmë kënaqësi. Kjo është ajo që kërkohet nga mediet, e jo se cilës kategori të shoqërisë u jepet më shumë hapësirë.

Cili është “faji”, që nuk u jepet hapësirë e duhur jetës së mërgatës, kur dihet, se ajo ishte dhe është ndihmesa më e madhe për të mirën e atdheut?

F. Selimi: Nuk e besoj që duhet folur për fajësi apo pafajësi rreth hapësirës së duhur të jetës së mërgatës. Mërgata nuk është ajo e fillimshekullit XX. As ajo e viteve të gjashtëdhjeta e të shtatëdhjeta të po atij shekulli, kur informatat i kanë marrë vetëm nëpërmjet ndonjë letre nga familja, që ka mundur të jetë mujore. Jemi në shekullin XXI, shekull i elektronikës. Mërgata, sot, (e kam fjalën për mërgatën shqiptare), brenda pak sekondash informohet se ç’po ndodh në Shqipëri, Kosovë, si dhe për shqiptarët në Maqedoni, Mal të Zi, e Luginë të Preshevës. Ekzistojnë mekanizma të ndryshëm informativ. Ekzistojnë mundësi e lidhje komunikacioni, që mërgatën e bëjnë, që shumë shpejt dhe lehtë të arrijnë nëpër vendlindjet dhe atdheun e tyre. Prandaj, mund të them që ka evoluar shumëçka për të mirën e të gjithë shoqërisë njerëzore. Askush nuk mund të mohojë, e as ka të drejtën e mohimit të kontributit të mërgatës dhënë atdheut në situata të ndryshme historike. Tek e fundit e kemi borxh, që secili në mënyrë të vetë, t’i del në ndihmë, sa herë që të ketë nevojë atdheu. E ndihmesat nuk mund të maten as me kilogram e as me kuti. Secila ndihmesë zë vendin e vet në hambarin e atdheut.

“Mërgata është heterogjene”

Sipas jush, çfarë tema do të ishin të mirëseardhura për mërgatën?

F. Selimi: Dëshira e secilit është që, për mërgatën, e cila ka dhënë dhe jep shumë për vendlindje dhe për atdhe, të jepet më tepër. Por, unë mendoj që, nuk do të duhej bërë dallime, ose zgjedhje temash. Sepse, mërgata është heterogjene, dhe meqenëse është heterogjene, edhe dëshirat dhe shijet e ëndjet janë heterogjene. Çfarë më pëlqen mua nuk të pëlqen ty, dhe anasjelltas. Prandaj, nuk duhet bërë klasifikim i temave, në stilin për mërgatën këtë, e për ata vendorët diçka tjetër. Tani mund të shtrohet edhe pyetja tjetër. Mërgata që jeton dhe vepron në Zvicër, a ballafaqohet me të njëjtat probleme me mërgatën, ta zëmë në Francë, Australi, Kanadë, etj.. Nuk janë problemet e njëjta. Dhe, sado që t’u përkushtohesh me tema të ndryshme, prapëseprapë do të mbeten një pjesë e pakënaqur karshi pjesës tjetër që do të ishte e kënaqur. Tek e fundit, secili thith atë që ka nevojë dhe e ka për qejfi.

 Diaspora e përbuzur?

F. Selimi: Nuk e kisha thënë këtë. Bile, nuk do të duhej as menduar apo gjykuar në këtë mënyrë. Nuk mund të përbuzet një pjesë e trupit. Unë e thashë edhe më parë, duhet të qëndrojmë larg kategorizimeve të shoqërisë. Diaspora janë njerëz tanë që i ka përcjell një fat i tillë, të largohen nga vendlindja dhe të vendosen diku nëpër shtetet e ndryshme evropiane e botërore, por që gjithmonë do të jenë pjesë jona. Tjetër është se sa kujdes, kohë e hapësirë i kushtojmë. Njeriu në përgjithësi për kah natyra është lakmitar, prandaj shfaq pangopësinë vetiake.

Do të duhej, që RTK, si televizion publik apo TVSH, që të kenë redaksitë e tyre nëpër shumë shtete të Evropës, kur dihet, se një numër i madh i bashkëkombësve është jashtë atdheut. Të kemi parasysh, se vetëm në Zvicër, është komplet një Prishtinë?

F. Selimi: Nuk do të mund të jepja ndonjë gjykim, që nga të gjithë do të konsiderohej i drejtë rreth kësaj pyetjeje, por do të mundohem të jem sa më profesionist në përgjigje. RTK dhe TVSH janë institucione informative, të cilat udhëhiqen nga një Bord Drejtues dhe nga një menaxhment i brendshëm, e që përpilojnë programe dhe bëjnë politikën e tyre menaxheriale. Programet e tyre, ato i transmetojnë nëpërmjet dy rrjeteve, atë tokësor dhe satelitor. Njerëzit tanë që jetojnë nëpër shtetet e ndryshme të Evropës kanë mundësinë e ndjekjes së programeve të këtyre televizioneve nëpërmjet rrjetit satelitor. E sa i përket redaksive, s’e besoj që, ndonjëra nga këto shtëpi informative kanë mundësitë infrastrukturore dhe financiare, që kanë mediet në Evropë e Botë siç janë CNN, BBC, FOX, etj, për të instaluar kudo, në çfarëdo shteti tjetër evropian jashtë hapësirave punuese që i kanë në Prishtinë e Tiranë. Duhet kuptuar dhe duhet bërë dallim në mes shprehjeve “duhet” dhe “është”, sepse, ka një largësi të madhe në mes tyre. E thashë, që në fillim, vështirë është të jap një gjykim të drejtë, që do të kënaqte apetitet e të gjithëve.

“Për medie ndahen shumë pak mjete”

Na thoni dy tre fjalë, për gjendjen e medieve në Luginë të Preshevës?

F. Selimi: Gjithçka ndërlidhet me financat. Aq sa investon për aq mund të pritsh. Pritshmëria nuk mund të jetë e madhe kur investohet në shuma të vogla parash. Lugina e Preshevës, e cila përbëhet prej dy komunave, Preshevë e Bujanoc, është një territor i ngushtë me diku 100.000 banorë (rreth 70.000 shqiptarë) dhe, që të dyja komunat kanë një buxhet jo shumë të madh mjetesh. Ato mjete kryesisht ndahen për zhvillim dhe për investim në përmirësimin e infrastrukturës. Për medie ndahen shumë pak mjete, prandaj, edhe cilësia e tyre nuk mund të jetë e një niveli të lartë. Në të dy komunat ekzistojnë RTV publike, të financuara kryesisht prej buxhetit të Komunave. Ka dy RTV privat, një në Bujanoc e tjetri në Preshevë, (RTV Spektri dhe RTV ALDI) ka edhe portale, e që mirëmbahen nga themeluesit e tyre, si dhe revista mujore, njëra që financohet nga Këshilli Kombëtar Shqiptar (“Nacional”, e cila, sipas disa burimeve informative, për shkak të vështirësive financiare, do të shuhet shpejt, por kjo nuk do të thotë që është e vërtetë, ose që do të ndodh) si dhe tjetra po ashtu mujore “Jehona” me seli në Bujanoc, e cila financohet falë donacioneve dhe sponsorimeve të ndryshme nga dashamirë të artit të shkruar, dhe e tërë puna gazetareske e redaktoriale në këtë revistë bëhet falas. Ky është realiteti i medieve në Luginë të Preshevës.

Po në Maqedoni?

F. Selimi: Edhe në Maqedoni, si edhe në Shqipëri, Kosovë e Luginë të Preshevës është i njëjti realitet. Çfarëdo që të thosha, vetëm do të përsërisja gjërat për të cilat fola më lart. Është një realitet i hidhur, por ky është realiteti. Mbase vijnë ditë më të mira edhe për mediet. Por, duhet pasur parasysh, që si politikën që e bëjnë popujt shtetet e mëdha, edhe mediet bëhen nga popujt dhe shtetet e mëdha dhe të fuqishme. Filma dinë të bëjnë të gjithë regjisorët, por ama filma holivudian mund të bëjë vetëm fuqia financiare holivudiane. Kjo vlen edhe për mediet.

A është gazetar, ai që vesh petkun e partisë dhe bënë analiza apo shkrime të tjera?

F. Selimi: Jo të gjithë që paraqiten nëpër medie me shkrime ose deklarata janë gazetarë. Ata mund të shkruajnë, të bëjnë analiza, të bëjnë komente, sepse u është dhënë mundësia nga mjetet e shumta të informimit (medie private, portale e Bllogje të ndryshme) por, ama gazetarë nuk janë. Janë mbrojtës të interesave të caktuara të një grupimi të caktuar, qoftë ai politik, kulturor, ekonomik a shoqëror. Dhe si të tillë vlerësohen. Ndërsa, ata gazetarë, që janë të afërt me ndonjë grupim të caktuar asnjëherë nuk do ta kryejnë punën profesionale të gazetarit. Asnjëherë nuk do të bëhen e as të cilësohen si gazetarë profesionistë. Kemi rate të tilla mjaftë. Dhe, mund të them lirisht, që, këtu nis varshmëria e medieve, së pari individi (gazetari është i varur) e pastaj edhe shkrimet bëhen të varura, e nëpërmjet tyre shihet edhe varshmëria mediale. Por, ama, prandaj disa nga mediet nuk e kanë besueshmërinë e lexuesit, përkatësisht të shikuesit a dëgjuesit.

 Në jetën tuaj, deri më tani ka një kombinim në mes të medicinës-farmacisë, gjuhës shqipe dhe gazetarisë. Cila është ajo që më me shumë zemër do ta ushtrosh?

F. Selimi: Me kënaqësi i ushtroj që të tre drejtimet. Dy, që më flenë për zemër i ushtroj nga dashuria. Njërën për bukë të gojës.

Pse sipas jush, ata që studiojnë apo fitojnë tituj shkencorë në Evropë vlerësohen shumë nga shumë njerëz?

F. Selimi: Nuk do të komentoja gjatë këtë çështje. Vlerësimi është relativ dhe individual. Kapaciteti i studentit, ose i studiuesit nuk matet me të studiuarit e tij në një Universitet Evropian apo vendor. Matjet nuk bëhen, duke parë vendin ku ka studiuar, por çka ka ofruar dhe çka i ofron shkencës.

Çka pas këtij titulli shkencor, ku do ta shohim Dr. Feridin?

F. Selimi: Me kryerje të një doktorate nuk ndryshojnë raportet mes miqsh. Ku kam qenë më parë, do të jem edhe më pas. Mund të më gjeni kudo dhe sa herë që e kërkon nevoja.

Diaspora e përbuzur?

F. Selimi: Nuk e kisha thënë këtë. Bile, nuk do të duhej as menduar apo gjykuar në këtë mënyrë. Nuk mund të përbuzet një pjesë e trupit. Unë e thashë edhe më parë, duhet të qëndrojmë larg kategorizimeve të shoqërisë. Diaspora janë njerëz tanë që i ka përcjell një fat i tillë, të largohen nga vendlindja dhe të vendosen diku nëpër shtetet e ndryshme evropiane e botërore, por që gjithmonë do të jenë pjesë jona. Tjetër është se sa kujdes, kohë e hapësirë i kushtojmë. Njeriu në përgjithësi për kah natyra është lakmitar, prandaj shfaq pangopësinë vetiake.

Do të duhej, që RTK, si televizion publik apo TVSH, që të kenë redaksitë e tyre nëpër shumë shtete të Evropës, kur dihet, se një numër i madh i bashkëkombësve është jashtë atdheut. Të kemi parasysh, se vetëm në Zvicër, është komplet një Prishtinë?

F. Selimi: Nuk do të mund të jepja ndonjë gjykim, që nga të gjithë do të konsiderohej i drejtë rreth kësaj pyetjeje, por do të mundohem të jem sa më profesionist në përgjigje. RTK dhe TVSH janë institucione informative, të cilat udhëhiqen nga një Bord Drejtues dhe nga një menaxhment i brendshëm, e që përpilojnë programe dhe bëjnë politikën e tyre menaxheriale. Programet e tyre, ato i transmetojnë nëpërmjet dy rrjeteve, atë tokësor dhe satelitor. Njerëzit tanë që jetojnë nëpër shtetet e ndryshme të Evropës kanë mundësinë e ndjekjes së programeve të këtyre televizioneve nëpërmjet rrjetit satelitor. E sa i përket redaksive, s’e besoj që, ndonjëra nga këto shtëpi informative kanë mundësitë infrastrukturore dhe financiare, që kanë mediet në Evropë e Botë siç janë CNN, BBC, FOX, etj, për të instaluar kudo, në çfarëdo shteti tjetër evropian jashtë hapësirave punuese që i kanë në Prishtinë e Tiranë. Duhet kuptuar dhe duhet bërë dallim në mes shprehjeve “duhet” dhe “është”, sepse, ka një largësi të madhe në mes tyre. E thashë, që në fillim, vështirë është të jap një gjykim të drejtë, që do të kënaqte apetitet e të gjithëve.

“Për medie ndahen shumë pak mjete”

Na thoni dy tre fjalë, për gjendjen e medieve në Luginë të Preshevës?

F. Selimi: Gjithçka ndërlidhet me financat. Aq sa investon për aq mund të pritsh. Pritshmëria nuk mund të jetë e madhe kur investohet në shuma të vogla parash. Lugina e Preshevës, e cila përbëhet prej dy komunave, Preshevë e Bujanoc, është një territor i ngushtë me diku 100.000 banorë (rreth 70.000 shqiptarë) dhe, që të dyja komunat kanë një buxhet jo shumë të madh mjetesh. Ato mjete kryesisht ndahen për zhvillim dhe për investim në përmirësimin e infrastrukturës. Për medie ndahen shumë pak mjete, prandaj, edhe cilësia e tyre nuk mund të jetë e një niveli të lartë. Në të dy komunat ekzistojnë RTV publike, të financuara kryesisht prej buxhetit të Komunave. Ka dy RTV privat, një në Bujanoc e tjetri në Preshevë, (RTV Spektri dhe RTV ALDI) ka edhe portale, e që mirëmbahen nga themeluesit e tyre, si dhe revista mujore, njëra që financohet nga Këshilli Kombëtar Shqiptar (“Nacional”, e cila, sipas disa burimeve informative, për shkak të vështirësive financiare, do të shuhet shpejt, por kjo nuk do të thotë që është e vërtetë, ose që do të ndodh) si dhe tjetra po ashtu mujore “Jehona” me seli në Bujanoc, e cila financohet falë donacioneve dhe sponsorimeve të ndryshme nga dashamirë të artit të shkruar, dhe e tërë puna gazetareske e redaktoriale në këtë revistë bëhet falas. Ky është realiteti i medieve në Luginë të Preshevës.

Po në Maqedoni?

F. Selimi: Edhe në Maqedoni, si edhe në Shqipëri, Kosovë e Luginë të Preshevës është i njëjti realitet. Çfarëdo që të thosha, vetëm do të përsërisja gjërat për të cilat fola më lart. Është një realitet i hidhur, por ky është realiteti. Mbase vijnë ditë më të mira edhe për mediet. Por, duhet pasur parasysh, që si politikën që e bëjnë popujt shtetet e mëdha, edhe mediet bëhen nga popujt dhe shtetet e mëdha dhe të fuqishme. Filma dinë të bëjnë të gjithë regjisorët, por ama filma holivudian mund të bëjë vetëm fuqia financiare holivudiane. Jo vlen edhe për mediet.

A është gazetar, ai që vesh petkun e partisë dhe bënë analiza apo shkrime të tjera?

F. Selimi: Jo të gjithë që paraqiten nëpër medie me shkrime ose deklarata janë gazetarë. Ata mund të shkruajnë, të bëjnë analiza, të bëjnë komente, sepse u është dhënë mundësia nga mjetet e shumta të informimit (medie private, portale e Bllogje të ndryshme) por, ama gazetarë nuk janë. Janë mbrojtës të interesave të caktuara të një grupimi të caktuar, qoftë ai politik, kulturor, ekonomik a shoqëror. Dhe si të tillë vlerësohen. Ndërsa, ata gazetarë, që janë të afërt me ndonjë grupim të caktuar asnjëherë nuk do ta kryejnë punën profesionale të gazetarit. Asnjëherë nuk do të bëhen e as të cilësohen si gazetarë profesionistë. Kemi rate të tilla mjaftë. Dhe, mund të them lirisht, që, këtu nis varshmëria e medieve, së pari individi (gazetari është i varur) e pastaj edhe shkrimet bëhen të varura, e nëpërmjet tyre shihet edhe varshmëria mediale. Por, ama, prandaj disa nga mediet nuk e kanë besueshmërinë e lexuesit, përkatësisht të shikuesit a dëgjuesit.

Në jetën tuaj, deri më tani ka një kombinim në mes të medicinës-farmacisë, gjuhës shqipe dhe gazetarisë. Cila është ajo që më me shumë zemër do ta ushtrosh?

F. Selimi: Me kënaqësi i ushtroj që të tre drejtimet. Dy, që më flenë për zemër i ushtroj nga dashuria. Njërën për bukë të gojës.

Pse sipas jush, ata që studiojnë apo fitojnë tituj shkencorë në Evropë vlerësohen shumë nga shumë njerëz?

F. Selimi: Nuk do të komentoja gjatë këtë çështje. Vlerësimi është relativ dhe individual. Kapaciteti i studentit, ose i studiuesit nuk matet me të studiuarit e tij në një Universitet Evropian apo vendor. Matjet nuk bëhen, duke parë vendin ku ka studiuar, por çka ka ofruar dhe çka i ofron shkencës.

Çka pas këtij titulli shkencor, ku do ta shohim Dr. Feridin?

F. Selimi: Me kryerje të një doktorate nuk ndryshojnë raportet mes miqsh. Ku kam qenë më parë, do të jem edhe më pas. Mund të më gjeni kudo dhe sa herë që e kërkon nevoja. /dialogplus.ch/presheva.com.