|
Dëshmi
për rastin e fshatit Isiuk
Naip Nuhiu u lind më
1932 në Isiuk. Është një nga dëshmitarët
e gjallë që përjetoi masakrat që bëri
Brigada XVI serbo-maqedonase. Tani jeton në Preshevë.
Dëshmia e tij është si vijon.
Ardhjen e partizanëve në fshatin tonë e paralajmroi
një farë Avdi Zuba, të cilin e kishin marrë
me vete partizanët për t`ua treguar rrugën për
në fshat. Atë partizanët e detyruan që të
bërtiste nga fshati Sefer e të na lajmëronte ne
tëmos trembeshim dhe të mos e lëshonim fshatin,
se s`kishte për të na gjetur asgjë e keqe. Ai iu
drejtua bacës Rexhë me këto fjalë, që
më kujtohen edhe sot: “O , Rexhë, mos ikni prej
katundi, se ne nuk ju bëjmë kurgjë!” Por
kësaj thirrje nuk i besoi askush, kështu që burrat
ikën e u larguan në mal, kurse në fshat mbetën
vetëm pleqtë, gratë dhe fëmijët.
Për t`ua bërë me dije partizanëve se nuk
do të donim të luftonim, por do të dorëzoheshim,
vendosëm që ta ndrinim flamurin e bardhë, por meqëe
flamur nuk kishim, atëherë në vend të tij
ngritëm një peshkir të bardhë. Këtë
veprim e bëmë pasi menduam se ata nuk do të çoin
dorë në gra, pleq dhe fëmijë. Mirëpo
u gënjyem ata nuk patën mëshirë për askend.
Me flamur të bardhë, partizanët dolën që
t`i pritnim mixha Rexhep, Mehmeti, Brahimi, mixha Daut, babai
im, Hajrizi... Së pari në fshat erdhi një grup
partizanësh për t`u bindur se nuk ekzistonte kurrëfarë
rreziku.
Dhe kur u bindën, atëherë thirrën edhe komandën,
kurse komandanti i tyre një farë Luba i Leranit, u dha
urdhër që të vinin të gjithë lirisht.
Atëherë pamë se fshati kishtë qenë i
rrethuar nga të katë anët, sepse prej të gjitha
anëve hynin në fshat partizanët, të shumtë
me numër. Në fillim ata nuk bënë kurrfarë
zullumi, përkundrazi, filluan të bënin muzikë
e të hidhnin valle e në valle i shtinë edhe Avdi
Zukën, Ramizin, Shefkiun e më vonë edhe Mehmetin.
Pas kësaj ata filluan të vendosen nëpër shtëpitë
e fshatarëve. Këshut në shtëpi të Memishit
u vendos Shtabi, dhe në katin e parë e jo në atë
përdhesë, ndërsa familja e tij, bashkë më
të Bajramit, Brahimit, selimit u vendosën në shtëpinë
tonë. Po në atë natë partizanët e vranë
Memishin, Ramizin , Shefkiun dhe Isën.
Këta i vranë te ara e Jahës. Pra, njëherë
i shtinë të hidhnin valle e pastaj i vranë! Tri
ditët e ardhshme nuk vranë njeri. Këtë e di,
sepse këto tri ditë baba im dilte lirisht t`i kuloste
kafshët, e edhe unë dilja me të. Unë edhe
i kam parë kufomat, por nga frika fillova të qas si
të gjithë fëmijët e tjerë. Babai im së
pari i qetësoi fëmijët e tjerë e mua më
tha se prej fshatiti s`kemi ku të shkojmë, ndërsa
atyre u është shkruar të vriten.
Ditën e katërt e burgosën edhe babën tim,
e atëherë unë shkova te partizanët që
ta kërkoja. Një serb i Mamajve të Strezovcit e
dinte shqipen mirë e unë iu drejtova edhe e pyeta se
ku e kam babën. Ai më tha të mos bëhem merak
sa ai është gjallë në shtëpi të
Memishit. Ai më çoi në këtë shtëpi
ku e pashë babën, por pashë edhe se në të
dy dhomat kishte shumë të burgosur. Një ditë
u nisa nga shtëpia e mixhes Bajram dhe e çela derën.
Aty pashë Rufatin, mixhen Rexhë etj. duke u keqtrajtuar
nga partizanët. Ata ishin vetëm në këmishë
e done dhe partizanët ua shtinin këmbët në
ujë të valë. Si më panë, partizanët
më bërtitën e unë ika drejt e te lokja dhe
i tregova se ç`kisha parë. Ajo filloi të më
qetësonte dhe të ma hiqte frikën, por frikën
nuk mund ta hiqja derisa partizanët u larguan nga fshati.
Të burgosurit që i dërgonin në shtëpi
të Zulfiut i priste vdekja e sigurt. Prej kësaj shtëpie
ka shpëtuar vetëm mixha Riza, i cili ka ikur. Ka shpëtuar
edhe Arifi i Stanecit, i cili ishte i burgosur në shtëpi
të Memishit bashkë me djalin e tij, Xhavitin 17 vjeçarë,
të cilin ia vranë, ndërsa Arifi i plagosur pak
në kokë arriti të shpëtojë. Në këto
shtëpi janë bërë tortura të papara. Në
i pamë muret, pasi shkuan partizanët, që ishin
të lyera me gjak.
Kjo brigadë në fshatin tonë qendroi rrafsh dymbëdhjetë
ditë. Para se të tërhiqeshin së pari i tërhoqën
të burgosurit e pastaj shkuaj edhe vetë. Të burgosur
kishte gati nga çdo fshat i Karadakut, si: Stanec, Sefer,
Shurdhan, Lezbali, Depcë, Gruhali, Lafet, Pidiq, Remnik,
Gjykalar..etj. Numri i tyre sillej mbi treqind veta. Në mesin
e të burgosurve gjendej edhe babai im. Çdo i katërti
i burgosur kishte nga një rojë. Duke u larguar nga fshati,
partizanët plaçkitën çdo gjë: kafshë,
veshmbathje, ushqim, stoli etj. Atë që nuk mundin ta
merrnin me vete, e shkatrronin siç ishin hambaret e grurit,
që i derdhnin, kështu që pak shkuarjes së
tyre ne që kishim mbetur gjallë mbetëm edhe pa
ushqim e veshmbathje.
Pasi shkuan partizanët, menjëherë të nesërmen
filluam t`i nxirrnim kufomat e të vrarëve, kështu
që u dësht të presim derisa të merrej leje.
Pasi i mor leja filloi menjëherë nxerrja e kufomave.
Në këtë punë mora pjesë edhe unë.
Ishte vështirë të nxirreshin kufomat, meqë
ato ditë pat rënë shi. Në këtë punë
mori pjesë edhe lokja ime Qazime, nëna Rexhës,
mixha Rexhep e Daut, Ajazi (mendon Ajaz Memishin që dëshminë
e tij e kemi botuar këtu. p.St@ff), Shabani, Sadriu, gruaja
e Miftar Stanecit etj.
Pasi i nxorëm prej gropave, i renditëm në livadh.
Nëse dikush prej katundeve të tjera e kishte dikë
të vetin, ata i merrnin e i varrosnin në fshat të
vet, kurse kufomat e tjera i varrosëm aty afër, si mundem.
Kufomta të gjitha ishin të masakruara dhe ishte vështië
të bëhej identifikimi, ngase fyturyt e tyre ishin të
deformuara. I identifikuam në bazë të veshmbathjes.
Në mes të të vrarëve kishe edhe fëmijë,
e sidomos ka qenë prekëse kufoma e Sahit Asllanit prej
Staneci, i cili e kishte të prë pjesën e epërme
të kokës dhe e kishtë të nxjerrë njërin
sy. Pastaj ajo e Nuhi Sylejmanit, të cilit ia kishin nxjerrë
trutë jashtë, ajo e mixhes Qamil të cilit ia kishin
prërë njërën këmbë.
Nxerrja e kufomave zgjati disa ditë dhe janë nxjerrë
më se tetëdhjetë.
|
|
