Puberteti i partive politike të Kosovës Lindore

Shkruan: Blerim N. Krasniqi

I

Pas rënies së sistemeve moniste në Ballkan në fillim të viteve ’90-ta, erdhi epoka e pluralizmit politik. Kjo liri politike, ndikoi në të gjitha vendet dhe popujt që të themelojnë parti të ndryshme për të udhëhequr kombe dhe pushtete.

Nga fillimi i viteve ’90-ta e deri në 2006-ën, çdo partie politike i bie të ketë mbushur mesatarisht nga 14, 15 apo 16 vjet, pa prijashtuar edhe partitë më të reja se këto. Kjo moshë e partive, po të krahasohet me moshën e një njeriu të lindur po në ato kohë, i bie të jenë në pubertet.

Po të merret për bazë mosha e këtyre partive në pubertet, ndoshta veprimet e bëra nuk do të dukeshin të pamatura dhe të shëmtuara. Por kur dihet se këto parti udhëhiqen prej njerëzve në moshë madhore, atëherë situata ndryshon, sepse duken qesharak dhe të paditur.

II

Popujt që e përbënin RFSJ-në, pas shpërbërjes themeluan shtetet e tyre, ndërsa shqiptarët u copëtuan në katër pjesë. Një pjesë mbeti në Maqedoni, njëra pjesë në Mali të Zi, Kosova po shkon drejt një statusi të veçantë dhe Kosova Lindore administrativisht mbeti ende në Serbi. Nga fillimi i viteve ’90 ka pasur tendenca por edhe veprime konkrete rreth bashkëngjitjes me Kosovën. Veprimet e bëra në këto kohëra, në momentet finale të tyre janë lënë anash, duke humbur gjithë mundin e bërë për konkretizimin e qëllimit. Rastet e lëshuara, ajo e referendumit te ’92-ës dhe lufta e UÇPMB-së, të cilat duhet përmendur, vështirë përsëriten, por të cilat janë një bazë e fortë për tu referuar dhe kjo e fundit, bojkotimi i kushtetutës së Serbisë, mund të llogaritet si vazhdimësi e këtyre dy të parave e cila duhet shfrytëzuar me çdo kusht.

III

Kosova Lindore ka dy parti politike në pubertet dhe katër të tjera më të reja apo parashkollore. Partitë që kanë hyrë në “bylyk”, gjatë këtyre 15 viteve të fundit kanë qenë rregullisht në krye të pushtetit lokal dhe një herë në pushtetin qendrorë. Kjo i bie se kanë qenë rregullisht më të fortit në klasë dhe kanë pasur pushtet mbi të tjerët.

IV

Thirrjet për bojkot nga partitë politike dhe bojkotimi i referendumit nga popullata shqiptare, ka hapur një kapitull të ri për lëvizjet politike në drejtim të realizimit të qëllimit të popullatës e cila i ka dhënë legjitimitet për të udhëhequr.

Pas zyrtarizimit të Kushtetutës së re, udhëheqja e Serbisë ka shpallur edhe datën e mbajtjes së zgjedhjeve. Partitë shqiptare në fillim u hamendën, e pastaj vendosën për pjesëmarrje në këto zgjedhje, rast i cili është i papjekur dhe i pamatur politikisht.

Për pjesëmarrje në këto zgjedhje shihet qartë se janë marr parasysh vetëm përfitimet e ngushta të subjekteve politike.

Favoret e partive politike nga zgjedhjet janë: a) dy apo tre persona të papunë do të sigurojnë nga një vend pune; b) do të sigurojnë rrogë në katër vitet e ardhshme; c) do të kenë pushtet për t’i disiplinuar bashkëkombësit; d) do të përfshihen në biznese të dyshimta dhe e) do të bëhen deputet të parlamentit serb.

Si disfavor i partive politike nga mos pjesëmarrja në zgjedhje mund të numërohet vetëm humbja e tri vendeve të punës.

Llogaritja e pabërë e partive shqiptare të Kosovës Lindore, shihet qartë që mungon. Në llogaritjet e tyre, mendohet se do të dalin të gjithë njerëzit me të drejtë vote në zgjedhje dhe në këtë mënyrë ata fitojnë tre deputetë, i cili është edhe maksimumi i arritshëm. Rreziku për këto parti të cilat mendojnë me votën e shqiptarëve të bëhen deputet në parlamentin serb, është bojkotimi i zgjedhjeve dhe i po këtyre partive nga popullata shqiptare. Me këtë akt shuhet edhe lakmia për të qenë deputet në parlamentin serb. Por paralelisht ngrihen shumë dilema: këto parti politike interesin e kujt e përfaqësojnë dhe cilat janë detyrat e tyre?

V

Pushteti, si qëllimi i vetëm i çdo partie politike, është i arsyeshëm deri në momentin kur nuk rrezikohet mirëqenia, besimi, ekzistenca kombëtare dhe ajo fizike e popullatës që ia ka dhënë legjitimitetin për ta përfaqësuar.

Bojkotimi i kushtetutës serbe ishte i qëlluar dhe jepte një pikë shprese për hapat që do të ndërmerreshin në drejtim të çështjes kombëtare të shqiptarëve të KL. Vendimi  për pjesëmarrje në zgjedhjet parlamentare tregon “axhamillëkun” dhe qëllimin e tyre. Po ti kishin bërë llogaritjet me kohë, me siguri se nuk do ta ftonin popullatën në bojkot. Pushtetin të cilin e gëzojnë është i afatizuar. Në zgjedhje dilet me legjislacionin e dalur nga kushtetuta e aprovuar serbe, të cilën e kanë bojkotuar shqiptarët. Në këtë rast, në qoftë se bojkotohen edhe zgjedhjet, atëherë këto parti do ta humbin pushtetin lokal.

Kjo logjikë e partive shqiptare të KL, do të thotë se “kur të duam ne marrim frymë dhe kur nuk dëshirojmë nuk marrim (e bojkotojmë)”.  Vendimet politike, që kanë përgjegjësi kombëtare nuk mund të privatizohen dhe të personalizohen.

VI

Partitë politike, me legjitimitetin që kanë duhet t’ia lehtësojnë jetën qytetarëve. Ata duhet të merren me çështje ekonomike dhe të sigurisë, në mënyrë që ta arsyetojnë ekzistencën e tyre. Pse nuk e largojnë Xhandarmerinë serbe nga trevat e banuara me shqiptarë? Çfarë pune kryejnë partitë politike?  

Arsyeja është sepse nuk janë faktor. UÇPMB-ja, nuk ka pasur legjitimitet, por ka qenë faktor dhe ka imponuar zgjidhje. Kjo luftë, ia ka prishur matematikat dhe formulat e partive.

Dalja në zgjedhje nuk faktorizon asnjë person apo forcë politike, por as nuk ndihmon çështjen kombëtare. Legjitimiteti i fituar është detyrë për të përmbushur obligimet që ka ndaj popullatës që e ka votuar. Ka shumë rrugë për tu hequr dhe neutralizuar legjitimiteti.

VII

Bojkotimi i kushtetutës serbe nga popullata dhe partitë politike, ka qenë një divorc përfundimtar në mes shtetit serb dhe shqiptarëve të Kosovës Lindore. Tani ky divorc duhet zyrtarizuar duke ngritur Kuvendin e Kosovës Lindore dhe duke filluar funksionimi i Krahinës Autonome dhe institucioneve të saj.

Veprimet politike të cilat janë të drejtuara në kthim mbrapa, për të dalur në zgjedhje, janë të kota dhe shumë të turpshme.

Ata të cilët dëshirojnë të kenë pushtet në Serbi, mund të bëjnë zgjedhje.

Krahina e KL nuk prish asnjë balancim të forcave, por stabilizon gjendjen e sigurisë.