SHPËRNDAJE

Virusi i ri që mendohet të ketë origjinën në qytetin Wuhan të Kinës ka vrarë të paktën 1.670 njerëz dhe ka infektuar rreth 69.000.

Organizata Botërore e Shëndetit (OBSH) ka shpallur shpërthimin e ri të coronavirusit, i cili filloi në Wuhan, Kinë, një emergjencë globale shëndetësore.

Të paktën 1.670 njerëz kanë vdekur, dhe shumica prej tyre në territorin e Kinës dhe pesë gjetkë – një në Hong Kong, një në Filipine, një në Japoni, një në Francë dhe një tjetër në Tajvan. Më shumë se 68,5000 njerëz janë infektuar në të gjithë botën, kryesisht në Kinë, transmeton Telegrafi.

Çfarë është një coronavirus?

Familja e coronavirusëve shkakton sëmundje që fillojnë nga ftohja e zakonshme deri te sëmundjet më të rënda siç janë sindroma e rëndë akute e frymëmarrjes (SARS) dhe sindroma e frymëmarrjes e Lindjes së Mesme (MERS), sipas OBSH.

Ata qarkullojnë në kafshë dhe disa mund të transmetohen midis kafshëve dhe njerëzve. Disa coronaviruse qarkullojnë te kafshët që nuk kanë infektuar ende njerëz.

Coronavirusi i ri, i shtati që dihet se prek njerëzit, është quajtur COVID-19.

Cilat janë simptomat?

Shenjat e zakonshme të infeksionit përfshijnë ethe, kollitje dhe vështirësi në frymëmarrje. Në raste të rënda, mund të shkaktojë pneumoni, dëmtim të shumëfishtë të organeve dhe vdekje.

Periudha e inkubacionit të COVID-19 mendohet të jetë ndërmjet një dhe 14 ditë. Është ngjitëse para shfaqjes së simptomave.

Pacientët e infektuar mund të jenë asimptomatikë, duke mos shfaqur ndonjë simptomë pavarësisht se kanë virusin në sistemet e tyre.

Sa njerëz janë prekur?

Në Kinën kontinentale, të paktën 1.665 njerëz vdiqën dhe të paktën 68.500 janë infektuar, sipas shifrave zyrtare.

Filipinet, Hong Kongu, Japonia, Franca dhe Tajvani kanë raportuar secila nga një vdekje.

Rastet janë konfirmuar në Australi, Belgjikë, Kamboxhia, Kanada, Egjipt, Finlandë, Francë, Gjermani, Hong Kong, Indi, Itali, Japoni, Macau, Malajzi, Nepal, Filipine, Rusi, Singapor, Korenë e Jugut, Spanjë, Sri Lanka, Suedia, Tajvani, Tajlanda, Emiratet e Bashkuara Arabe, Mbretërinë e Bashkuar, SHBA dhe Vietnami.

Nga erdhi?

Kina njoftoi botën për rastet e pneumonisë së pazakontë në Wuhan më 31 dhjetor.

COVID-19 mendohet se ka origjinën në një treg ushqimesh deti, ku jeta e egër u shit në mënyrë të paligjshme.

Më 7 shkurt, studiuesit kinezë thanë se virusi mund të ishte përhapur nga një kafshë e infektuar te njerëzit. Shkencëtarët kanë treguar se lakuriqët ose gjarpërinjtë janë si burimi i mundshëm.

Çfarë po ndodh tani në Kinë?

Përpjekjet për të përmirësuar shpërthimin kanë shkaktuar përçarje në Kinë, me rreth 20 qytete që përballen me kufizime të udhëtimit që prekin të paktën 60 milionë njerëz.

Më shumë se një duzinë vendesh kanë evakuuar qytetarët e tyre nga Wuhan, ndërsa të tjerët kanë ndaluar hyrjen për në Kinë. Më 10 shkurt, një ekip ekspertësh të OBSH-së arritën në Kinë për të hetuar shpërthimin.

A duhet të shqetësohemi? Si mund të mbrohemi?

OBSH e shpalli virusin një emergjencë globale shëndetësore më 30 janar, duke e konsideruar atë një “ngjarje të jashtëzakonshme” që përbën një rrezik për vendet e tjera dhe kërkon një përgjigje të koordinuar ndërkombëtare.

Njerëzit po nxiten të ndjekin masat e sigurisë lokale.

OBSH rekomandon higjenën bazë siç është larja e duarve me sapun dhe ujë dhe mbulimi i gojës kur teshtitni ose kolliteni.

Ruani “distancën shoqërore” – duke mbajtur të paktën një metër në mes vetes dhe të tjerëve – veçanërisht nëse ato kolliten dhe teshtijnë, dhe shmangni prekjen e fytyrës, syve dhe gojës me duar të palara.

Shmangni kontaktin e panevojshëm, të pambrojtur me kafshët dhe sigurohuni që t’i lani duart plotësisht pas kontaktit. Sigurohuni që mishi i konsumuar të jetë gatuar tërësisht.